Neyzen Tevfik – TASAVVUF, ŞİİR, MUSİKİ, HATIRALARIM

Hicivler (Terkibibend, Siham-ı ceza, Bizde hiciv, Tevfik Fikret. Serdengeçti ….. )

cahit.oney — Fri, 21 Jul 2017 18:12:40 +0000

TERKÎB-İ BEND-İ MERSİYE-İİ HÂN-I İSMETÎ (x)

BEND-1 Bâkî değil ne gül, ne de bülbül, ne bù-yu reng / Dil âh eder, piyâle tehî, dehr bî-direng

Vakt erdiğinde rùh bedenden uçup gider / Her şey fenâ bulur.. kalır ahlâfa nâm ü neng

Ol demde ehl-i sünneti Rabbim şaşırtmasın / Öldükte kîmi Fâtiha ister, kimî çeleng

Vaktiyle emr ü keyfine dünyâyı az gören / Beklerse rùz-i mahşeri, bulmaz mı kabri teng

Mâzî olup o debdebeler, bâş eğen gürùh / İbret ki, şimdi emrini bekler başında seng

Fânîye bir baş ağrısı gerçî bahânedir / Millî Şef oldu, böylece öldü peleng-i ceng

İslâmı, Harsı, Türk dili, Türk Mùsıkîsini / Kudsî ne varsa çiğneyip attı olup fireng

ÖMRÜNCE RÙZ-İ MAHŞERİ İNKÂR EDEN PAŞA / HAYFÂ Kİ KALDI ŞİMDİ TABÎATLA BAŞBAŞA

BEND-2 Devr aldı yurdu kim selefinden, sabâh idi / Devr etti yurdu ehline, yurt simsiyâh idi

Pîriydi hırsı hep, pederâneydi şefkati / Maksùda varmak istese, her şey mubâh idi

Tedbîr alırdı, ince eler, sık dokurdu; lîk / Bir tek hesâba katmadığı şey günâh idi

Tahrif, bahâne, vesvese, tezvir, mugàlâta / Kîn, intikam, mücâdele.. hep pür-silâh idi

Târih denen masalda yazılsın fasıl fasıl / Sevmezdi pâdişahliği, hem, pâdişâh idi

Târîhe geçti düzmece, menkul kerâmeti / Bed-mâyelerce tahtı onun secdegâh idi

Allàh’a, dört kitâbına yokken riâyeti / Ümmet görürdü yurtdaşı.. hâşâ ilâh idi

YÜKSELDİ ARŞA NÂLİŞİMİZ, ÂH U VÂHIMIZ / RABBİM MÜYESSER EYLEDİ BİRGÜN FELÂHIMIZ

BEND-3 Mağrùr pâdişâh idi, gürlerdi an-bean / Bir zerre yok takallus eden çehresinde kan

Kindardı.. intikamla bulurdù biraz huzùr / Sâir zamanlarında sevimsiz ve hun-feşan

Kıskandı dostu, hasmını mahvetti kîn ile / Yalnızca sustu, “şerrine lânet!” deyip cihan

Yardakçılarla ezdi murâdınca milleti / Târîhe yazdı ismini zannınca “Kahraman!”

İslâmı boğdu, sustu ezân-ı Muhammedî / Vahdetle hem-mekân idi teslisle haç ve çan

Kànùnu kendi keyfine uydurdu her vakit / Balçıkla zannederdi ki örtündü kehkeşan

AZRAİL ALDI CÂNINI, KURTARDI MİLLETİ / ETTİK HAVÂLE ÂH İLE ALLÀH’A İSMET’İ

BEND- 4 Bir saltanat ki, milleti kahretti intizar / Mazlumların yegâne silâhıydı inkisar

Gaddâr nâil oldu mükâfâta yok yere / Bir nây gîbi inledi mağdùr zâr ü zâr

Bedbaht odur ki yok bir ümîdin nişânesi / Bedbaht odur ki her günü bîçâre, bîkarar

Mağdùr olan kulun da güler âkıbet yüzü / Allàhı var, şefâati mâlûm Nebîsi var

Kin tutmamak denir deveden farkı âdemin / Hazretse intikàm ile etmişti iştihar

Dâhî sanırdı kendini, lâf dinlemezdi hiç / Olduk dehâsı uğruna Milletçe dilfikâr

Pek ustalıkla doğrusu kurmuştu dâmını / Meddâhı olmayanları addeyleyip şikâr

DÖK ÂSUMÂNE DERDİNİ.. DUYMAZ PAŞAM, SAĞIR / GÀFİL!.. NASÎBİN AKSİSADÂDIR; BAĞIR, BAĞIR

BEND- 5 Bir ân için uyanmadı dünyâda hâbdan / Memnundu dalkavukları İsmet-meâbdan

Devrinde bendegânına bend oldu boş yere / Bir dem günâhı fark edemezdi sevâbdan

Tonguç, Yücel bir Enstitü dâvâsı güttüler / Bir hisse düştü herkese millî azâbdan

“Türküz!” diyen ne gençlere işkence ettiler.. / Her kim hatırlasa terler hicâbdan

Ef’âlinin günâhını Rabbim bağışlasın; / Bâtıl düşündü.. korkmadı yevm-i hısâbdan

Yalnızca at yarışları uygundu zevkine / Bir nebze anlamazdı şiirden, rebâbdan

Millet irâdesiyle hitam buldu saltanat / Pek hoş değil hakıykata geçmek serâbdan

DÜNYÂDA ZULM EDEN NİCE MAĞRÙR TÂCDÂR / İKBÂLE ERGEÇ ETTİ VEDÂ, OLDU TÂRMÂR

BEND- 6 Vaktâ ki bâğın oldu saray bùstanları / Cevrin açardı millete zahm-i zebanları

Senden, o rütbe baksana memnun ki milletin / Giryân olur hatırlasa geçmiş zamanları

Aldın hezâr mescidi yaptın birer depo / Susturmadın mı sanki mubârek ezanları(*9

Üç-beş nutukla bend edemezsin vatandaşı / Mümkün değil unutması versen chanları

Bilmezmiyiz bu Millete vaktiyle ettiğin / Dinletme şimdi boş yere ahd ü amanları

Papyonlu, sandaletli zıpırlar yetiştirip / Saldın ipek kuşaklı zeban pehlevanları (Kasım G)

Ta’netmedin mi yok yere bin def’a dînine / Kàbil mi elde etmesi ol müslümanları

ETTİKLERİN BU MİLLETE ARTIK PAŞAM YETER / BİR AN DÜŞÜN.. BU İŞLERE TÂRİH NE DER, NE DER

BEND- 7 Câhit; merâmı (manda) alay-mîri mîri gör / Yutmuş Lozan’da Kıbrıs’ı.. Dârâ-nazîri gör

Kuvvet verir zekâsına yüz tilki kuyruğu / Kurnazlığıyla tilkiye üstâd pîri gör

Zencîre vurdu fikri, esîr etti milleti / Zencîri parça parça eden ol esîri gör

Yıllar geçip de gün gibi. derken gelir seçim / Meydanda, köyde tek sözü: Oy ver, fakîri gör

Millî irâde düşmanı, rey hırsızıydı O / Hendek mekân efendide yersiz kibîri gör

(Millî) şef oldu millete, hem ortanın solu / Boş lâf mı altı ok? Şeşi beş görme.. tîri gör

Kanser değil; kuduz, tetanoz, gangren değil / Zulmetme zevki.. derd-i devâ-nâpezîri gör

TÂRİH MEZÂRIN OLDU, DEVÂ BULDU İLLETİN / TÂRÎHE YAZDI NÂMINI HÜSRANLA MİLLETİN

BEND- 8 Bir yolculuk ki sonsuza, imkânsız avdeti / Hiç kimseler götürmedi sırtında devleti

Üç günlük ömr içün yıkar ukbâyı hırs ile / Hüsrân olur ol âdemin ukbâda kısmeti

Dünyâya küsme; neş’eli ol, hoş geçir günü / Lâkin; unutma defter-i âmâli, rıhleti

Benlik peşinde koşma ve hükm eyle nefsine / İnsân isen, esirgeme mazlùma şefkati

Kuvvetli haksız olsa da gam çekme boş yere / Allàh’a ilticâda bulursun selâmeti

Gel gör ki şaşkının biri, yalnız (Ben’im!) diyor / Sarhoş mudur, nedir?..akıl almaz bu hâleti

Dâim sanıp bu şa’şaa-i mülk-i âlemi / Eyvâh unuttu mülk-i bekàya azîmeti

Heyhât, vurdu sâhile kaptan sefîneyi / Yalnız bıraktı sonra da bîçâre milleti

Etmezdi merhamet.. bize teklîfi şuydu hep / (Ölmek mi, yoksa sîneye çekmek mi zilleti)

Zâlim sağırdı.. kırmadı mazlum ümîdini / Allâh esirgemez diye mazlùma rahmeti

Yurdun nasîbi: câhili hükm etti dağlara / Âlim, şehirde eyledi icrâ şekàveti

Yazdım ki, ders alır, okur ahfâdımız yarın / Terkîb-i bend-i mersiye-i Hân-ı İsmet’i

YAZDIRMAMIŞSA DEFTERE ÂMÂL-i SÂLİHA / BEKLER KABİRDE MAHŞERİ MAHRÙM-İ FÂTİHA

___________________________________________________________________________________________

(x) A- Bu terkîb-i bend’im, Sultânüşşuarâ BÂKÎ merhùma nazîre ŞEKLİndedir. B- İlk 3 beytini Gündoğmuş’da ve devâmını Ağrı’da görevli iken yazdım. C- Haziran 1969 baskı tarihli, ARUZUN SÖTLETTİKLERİ isimli kitabımın 197. sayfaspnda şu not vardır: Herbiri 8, sonuncu (8. bendi) 13 ve tutarı 69 beyitten müteşekkil Terkîb-i Bend’in neşri mahzurlu görülmüştür! D- İslami Edebiyat dergisinde (1980li yıllardan birinde) tamamı neşredilmiştir. VEZNİ: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

(*) 11.08.1941 günü, İstiklal Caddesindeki Katip Mustafa Çelebi Paşa Camii, Şükrü Bıkmaz`a 4bin liraya satılmıştır. 1985`de pavyon olarak kullanıldı. VAKİT 23.05.08

SİHÂM-I CEZÂ

Aşıp geçer nice kalkan, hisar sihâm-ı cezâ

Surat surat izi bâkî şamar sihâm-ı cezâ

Bulur hatâyı ol_âdem, düşünse, kendinde;

Verir mi kimseye haksız zarar sihâm-ı cezâ

Katar katar nice gerçek karıştı nisyâna

Ne var ki, geçse devirler, yaşar sihâm-ı cezâ

Koşup yorulma tesellî peşinde ey mücrim

Sanır mısın ki hedefden şaşar sihâm-ı cezâ

Pek_ustadır ve teenniyle fırlatır Câhit

Dönüp gelir geri bâzan sakar sihâm-ı cezâ

Vezin: Mefâilün feilâtün mefâilün feilün(fa’lün)

————–

Bizde hiciv(hicv)

Küfrü bilmezzen eğer, hicvi bırak;

Dönüver şarkıya, yâhut gazele!..

Aynı şey bizde: Küfürbaz – heccav :

Saygısız âdeme, hem Lemyezele!..

Ana-avrat sövebilmek mi hüner?..

Ne garip çirkini tercih güzele!..

Kim okur vezne bürünmüş küfrü?..

Zevk alır böyle şiirden cehele!..

Şâir Eşref Baba, Neyzen Tevfik;

Şöhret_almış düşerek mübtezele!..

Çatlamış -varsa eğer!- ar damarı;

İçmiş_içmiş de el_atmış hezele!..

25.03.1979 Pazar

……………………………………………………………………

Batı’nın Türkçe yazan şâiri Tevfik Fikret!..

Açtın_âtîmize nâhak yere bir şerli yolu!..

Sen bizim mahkememizden çıkıyordun haksız;

Feleğin cevrine bak.. şimdi biziz hep suçlu!..

Vezin: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

————————

Dîninin hâdimi Serdengeçti;

Tam 8 kerre bu suçdan mahbùs!..

Kıravat belde, dayanmış kapıya;

Gün gelip, bir kere olmuş meb’ùs!..

VEZİN: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa’lün)

….. Osman Yüksel Serdengeçti((1917 Akseki – 1983 Ankara), kendi

ifâdesiyle 8 defa mahbus, bir defa meb’us olmuştu. Meb’usluğunda

(1965-1969) TBMM’ne, “kıravatı beline takıp” gelmişti.

RUBÂÎ

Ekran gezerek sesleniyor cümlemize..

Ünvânına duy saygıyı.. tenkit nemize?..

Mezhep ve tasavvùfa hücùm eyledi hep;

Allàh ile aldatmayı öğretti bize!..

………………………………………………

RUBÂÎ

Küffâr_ediyor küfrü “yobazlar!” diyerek;

Külbastı yiyip, kurbana “hunhar” diyerek!..

“Kâfir!” deme sen.. verme sakın karşılığı;

Çıkmakta karar hapsine, “suç var!” dyerek!..

(HİCİV) SEÇMENİN TÜRKÜSÜ (YENİ NESİL 11.08.1985) ( x )

Atıverdik reyi, girdik kovana;

Acımız dinmedi dönsek ne yana!..

İşçi-memùr ise bakmakta sana;

Şu geçim derdine bul çâre, Özal!..

Bir ümit yok mu ki?.. Bilmem ne idek?..

Gözde yaş kalmadı, yanmakta yürek!..

Kapı, cam, çerçeve, dam, orta direk;

Oldu baştan başa bin pâre, Özal!..

Milletin derdini, cevrin, deşiyor!..

“İş bitirmek” sana gelmiş gibi zor!..

Kopacak fırtına.. sol birleşiyor!..

Yardımın sâdece ağyâre, Özal!..

Aldı İsmet Paşa mahdùmu sol’u;

Verme holdinglere en güçlü rolü;

Sapma çıkmazlara, bul doğru yolu;

Açıyorsun sağ’a hep yâre, Özal!..

Zammı vurdun bize.. dâim veririz!..

Der ki Âşık, kala bir cân-ı azîz!..

Yanacak gökyüzü, dağ-taş ve deniz;

Âhı döksek yele, rüzgâre, Özal!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün

(x)

Kabataş Erkek Lisesi’nden arkadaşım Enis SAFAYHİ; YENİ ASYA gazetesi yazarı idi ve Zeytinburnu Et ve Balık Kurumu’nda Müdür muâvini idi. Orada, sonradan aynı gazete yazarı olan Mustafa KAPLAN ile de tanışmıştım. Benim de, ilk sahifada PENCERE başlıklı bir dikdörtgen içinde beyitlerim çıkmaĞa başlamıştı. 1980 darbesinde gazetemiz süresiz kapatılmış olduğundan, YENİ NESİL adıyla aynı kadronun çıkardığı gazetede yazmağa başladık. 1982 Anayasası tartışmaları sırasında 2. sayfada görüşlerimi defalarca yazmış isem de, dikkate alınmaması üzerine mâvi oy, redd oyu vermiştim. Turgut Özal; Evren Paşa ile birlik olunca, bizler de ona karşı cephede yer almıştık ve bu hiciv, bu sebeple yazılmıştır.

………………………………………………………

1999 ahvâli

Kurdu hırsız kumpası

Milletim tutsun yası

Affolur hortumcular

Halkı ettik paspası

Bir de çağdaşlık satar

Elde zulmün baltası

Lûtfedip sundukları

Sanmayın bir bal tası

Kalfa yapmış.. zelzele

Yıktı muhkem karkası

Sandılar fark eylemez

Kimse taklidden hası

Dolma yuttursam diye

Verdi yaprak sarması

Gösterirler mu’cize

Kesti kurşun elması

Kördüğüm Kıbrıs, Ege

Ettik_ihmâl Kafkas’ı

İş başarmak güç değil

Yolcu etsek Abbas’ı!

VEZNİ: Fâilâtün fâilün

………………………………………………………………………..

YÙNUS EMRE’nin ağzından bir hiciv (x)

Tahrîf_olan sözlerim; fikrin, gümânın senin..

Aldanma.. Allah kerim.. gerçî zamânın senin!..

Kur’ân’ı tınmazmışım, Allàh’ı anmazmışım,

Ben kıblesiz gezmişim.. sönsün cihânın senin!..

Mollayla harbetmişim, âlemle zıt gitmişim,

Egzistanyalistmişim.. çıksaydı cânın senin!..

Yazdın, yalandır tümü.. söylen siz_âmin!”, kamu :

“Ayboğlu olsun tamu âhır mekânın senin!.. “

Halt etmişin ey ahî, yazdıkların meslekî;

Yùnus değil mezdekî; ayboğlu, şânın senin!..

12.06.1973 Vezin: Müstef’ilün fâilün müstef’ilün fâilün

(x) S.E.nun, 1972’de Cem Yayınevi’nde basılan

“Yunus Emre” başlıklı kitabında Yùnus Emre’ye

yaptığı isnadlar üzerine yazılmış ve KÖPRÜ

isimli dergide yayımlanmıştır.

Vezin: Müstef’ilün fâilün müstef’ilün fâilün

…………………………………………………………………

1958 yılında, MİLLİYET gazetesi köşe yazarı Refii Cevat ULUNAY ile MUSİKİ MECMUASI yazarları arasında bir tartışma/polemik geçerli idi. Ben de, derginin yazarı olduğumdan hiciv gönderiyordum:

HAZRET!

Az buldu davul-zurnayı hazret,

Gelmez yola billâhi alayla.

Parlat şu bakır çehreyi, parlat;

Tahsis malı bir okka kalayla!

Fâşetme, ayıp.. sâde fısılda:

Kaç falso çalan var şu fasılda!

Islàhı zor, iş soyda, asılda;

Uğraşma yeter bir kuru nayla!

Ver-yansın eder penceresinden,

Çakmaz müziğin alfabesinden!

Devrin ne bilir felsefesinden?

Hâlâ vuruşur atla ve yayla!

Elbet veririm câize, servet;

Gel çarpışalım şi’r ile Hazret!

İlmince ve tab’ınca hücùm et;

Kavlim şu ki üstâaad, sırayla!

Ettin de müzik bilgini izhâr,

Oldun -ne şeref!- hicvime mazhâr!

Gel verme cevâb, eyleme inkâr,

Elbet baş eder atlı yayayla’

02.02.1958

Vezin: Mef,ùlü mrfâîlü feùlün

Haftalık müzik dergilerinden birisinim yazarı, R.C.ULUNAY’a: “Hocam! NEGREK MAKÀMI nasıl bir makamdır?” diye soruyor ve “Nâdir makamlardandır.. Çok iyi bir makamdır!” cevâbını alıyor. Halbuki, böyle bir makam yoktur ve ULUNAY tuzağa düşmüştür. Bu olay basında yer alınca, benim de, aşağıdaki yazım 108 sayılı MUSİKİ MECMUASI’nda çıktı:

NEGREK MAKAMI

Azdır yazık bugün bu makàmın bilenleri;

Zâten bu mùsıkî gidiyor gün-be-gün geri!

Târîh-i ihtirâı bulur Lâle Devri’ni,

Negrek makàmının yazayım bâri seyrini:

Evvel Dügâh Makàmını bir parça andırır,

İcrâ, Dügâha nisbeten_olsun biraz ağır!

Derken nevâda bir kaba-çargâaah gösterip,

Kürdîde şöyle asma, muvakkat karar verip;

Ordan geçer sırayla hisar, nim-hicaz, segâh;

Kürdî-vü rast-u evc-ü hüseynî, acem, yegâh;

Her ses dahî olur bu makàmın karar sesi;

Tek şartımız harâm ola çargâaah perdesi!

Armürde dô-diyez, re-bemol kaydedilmeli!

Dizler dövülmeden olamaz.. böyle bilmeli!

Nâdir ve incedir bu Makam, çok firaklıdır!

Çeyrek sesin letâfeti Negrek’de saklıdır!

Hassas kulak gerek bize.. lâzım değil nota!

Çok-sesli mùsıkî ise yalnızca safsata!

Yetmez mi anlamam dededen kalma mùsıkî?..

Âsâr-ı ber-güzîde ki, pırlanta her biri..

Çok sesli hâle gelse eğer mùsıkî yarın,

Âsârıdır zehirli tohumlar saçanların!

Şâyet sözüm tutup notadan vaz-geçerseniz,

Fahren ve bî-bedel geçeyim faslı bendeniz!

Mansùr

Manzùmenin bâzı indî mütâlâalardan ibâret mütebâkî kısmını almamakla berâber,

Mansùr efendinin yazdıklarına biz de aynı vezinden bir beyit ilâve edeceğiz:

Negrek makàmı fasla alınsın sabâha -dek,

Vursun usùlü şeyh-ü kudümzen tekâ-vü tek!

ilâhi Mansùr Efendi!

VEZİN: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

*******************************

20.08.2002 tarihli VAKİT’de, ARÙZÎ müstear ismimle çıkan hicvim :

BEYİTLERLE HÂL VE GİDİŞ

Borsa çökmüş, döviz_almış yürümüş,

Ecevit, elden_ayaktan düşmüş!..

……………………………………………………………………………………………………………

4 Mayıs sonrasında verdi zarar;

20 Milyar dolar Bülent Ecevit!..

………………………………………………………………………………………………….

Türban, kelepçe, gözyaşı, cop; kurs, kesintisiz..

Mîrâsı kaldı millete Bostancıoğlu’nun!..

……………………………………………………………………………………………………………………………………..

“Merve çıksın!” diye el çırpmış_iken Mecliste;

Unutup Cem, “sorunum yok!” dedi türbanlıyla!..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Hallolur.. Hallolacak YÖK pürüzü;

Gürüz’ün düşse elinden gürzü

………………………………………………………………………………………….

Biraz_insâfa gelin, baştakiler;

Döküyor gözyaşı zencîlerimiz!..

…………………………………………………………………………………………….

Sam_amca 50’de dermiş: Yasak köpek, zencî!..

Sakallı, örtülü girmez, köpek girer bizde!..

Hortumlanıp da el konulan 20 bankadan

Toplam zarar, vatandaşa yüklendi zam diye!..

Herkes_olmaz kapında kul, Rahşan!..

Sanılır hortlamış Kösem Sultan!..

Sakın_aldanma… Kârı hep kavga!..

Bu güvercin değil, beyaz karga!..

Yılmaz ve ihtiyâr Ecevit borcu katladı;

Meş’um haber: Düyùnu umùmiyye hortladı!..

“Al!” demezler, bastırırlar “ver!” diye

Bağlı benzin %80 vergiye!..

Mevsim hazâna erdi.. buruşmuş birer birer;

Zomguldak’ın karanfili, Isparta’nın gülü!..

Nerden çıkıp da geldi apansız bu gàile?..

Derler ki başsorumlu, fotoğraflı âile!..

Oh ne âlâ… Şu siyâset ne iyi;

Batıran kurtaracak Türkiye!yi!..

Eşşek boyandı… Aldatamazlar vatandaşı…

Besbellidir; yular, semerinden kimin malı!..

Tellâklar_aynı kaldı… Hamam, tas değişse de..

Derviş-İpekçi-Özkan’a millet sıcak değil!..

Yılmaz, Troyka, Çiller’i destekliyor AB..

Bir şahlanırsa ehl-i vatan, kurtuluş yakın!..

Enver, Talât, Cemâl yürütürken troykayı;

Halt ettiler.. çatırdadı Osmanlı Devleti!..

Gözler, nedense hep Madımak yangını’ndadır

Başbağlar’ın hesâbını Çiller’den_isteriz!..

Bana insanlığı öğretmeğe kalkman ne tuhaf..

Ceddim Âdem Baba’dır, sen türedin maymundan!..

DİL FÂCİASI(x)

Dilciler avcı bugün, Türk dili av;

Beslenip avcı ve av, bulsun tav!..

Şimdi (meb’ùs)a de: (milletvekili);

Dün unuttun mu ki derdin: (saylav)!..

Aktarıp Türkçe’ye Uydurmaca’dan;

Kedi: (mırnav), köpek_olsun: (havhav)!..

Dilmaçım!.. Havhav_ısırsın dilini;

Dilerim, hâline gülsün mırnav’..

Bir zamanlardı.. akardın su gibi;

Yaptılar dil, seni donmuş bir lâv!..

Başka bir benzetişim var, dil_için:

Dilimiz oldu yazık “taşlı pilâv!..”

Dilmaçın tut yakasından, yâhut;

(Neme lâzım!) diyerek baştan sav!..

Oldu “lâf tüccarı” dilmaçlarımız;

Şaştı Mahnuz buna bakkalla manav!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa,lün)

(x) “ARÙZUN SÖYLETTİKLERİ” başlıklı ve İstanbul-1969

baskı târihli şiir kitabımdan alınmıştır. (“Mahmuz”, mahlâsım idi)

MAHMUZ mahlaslı bu hicivlerim 9 adet olup 1966 yılında AĞRI ilinde yazılmış ve bu ilin MES’ULİYET adlı gazetesinde yayınlanmıştır.

SABAH OLDU(x)

Üstünüz bir karış_olmuş kir, toz;

Uyuyanlar.. uyanın.. öttü horoz!..

Köşe kapmış nice kâzip şöhret;

Ne adamlar bilirim.. bomboş, yoz!..

Zengin_olmuş nice ahlâksızlar..

Şimdi, nâmusluların nâmı: Saloz!..

Îtibar gördü, yazıklàr olsun:

İltimas, zanpara, afyoncu, paçoz!..

Kaldı derler işiniz Allàh’a;

Son tesellî sana avcundaki koz!..

Sözde var şimdi program ve plân;

Bizde devlet işi: Yaz-sil, yaz-boz!..

Her siyâsî “at”a oynar kumarı :

Kimi at: al, kimi at: kır, kimi: boz!..

Gör ki, “Allàh’a inandım!” dersen;

Cemiyetten ediyorlar afaroz!..

Türk’ü, İslâm’ı beğenmez dürzî;

Kime nisbet satıyor salyangoz!..

Sundu meyhâneci zenginlere mey;

Yanmışım.. ver bana şerbetçi, gazoz!..

İstemem, verse bedelsiz, rakıyı..

Neme lâzım.. olurum belki siroz!..

Odunun kıymeti yoktur sence;

Bence birdir meşe, gürgen, abanoz!..

Güzelim mermere yapsın cakayı;

Bak, çimentoyla şekillendi moloz!..

İhtiyar tilkiye kurt yavrusunu

Yedirenler yese lâyık balyoz!..

Der ki Mahmuz size tekrar tekrar :

Uyuyanlar.. uyanın.. öttü horoz!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa,lün)

(x) “ARÙZUN SÖYLETTİKLERİ” başlıklı ve İstanbul-1969 baskı târihli

şiir kitabımdan alınmıştır. ( “MAMUZ”, hicivlerimde mahlâsım idi.. )

***********************

UĞUR MUMCU SÙİKASDİNİN SÙİİSTÎMÂLİ (x)

Uğur Mumcu; 24 Ocak 1993 günü, ANKARA’DA, alçakça bir cinâyet sonucu vefât etti. İSTANBUL’DA, VİLÂYET BİNASI KARŞISINDA, GECELEYİN yapılan NÜMÂYİŞ; hedef saptırmacı provokatörlerce kàtilleri MÜSLÜMANLAR olarak gösterip, İslâma ağır hakàretlerle sürüp gitmesine savcılık/güvenlikçi ânında ve çok sonrasında müdâhale etmedi. Öncelikle bir müslümân ve ilâveten heccav olarak “dilsiz kalmak” bana yakışmazdı. Ben de; İslâma, müslümanlara ve dolayısıyle bana karşı savrulan hakàret ve iftirâlara; Nisan – Mayıs – Haziran 1993 tarihli, 20 sayılı İslâmî Edebiyat dergisinde cevâbını vererek olayın gerçek yönünü târîhe mâl ettim)(x). Hedef saptırmacı provokatörler bu Bâbıâlî baskını ile: sosyalistleri müslümanlara/İslâma hücùm ettirmek istemişlerdir. Gerçek fâillerin, bu iki grup dışında olduğu anlaşılmaktadır.

1993 BÂBIÂLİ BASKINI(x)

Anladık şimdi.. muafmış yasadan ÇAĞDAŞLAR :

Yürüyüş-gösteri gündüz-GECE İstanbul’da!..

Kim izin verdi?.. nümâyiş yapılır: YOLDA, GECE..

Çiğnenir bunca nizam kendini bilmezlerce!..

Caddeler gerçi aşınmaz.. bunu çoktan biliriz..

Savcı, vâlî susuyor.. işleme konmaz suçlar!..

Elde mum, dilde küfürler ve karanfil yakada;

Müslüman tepkisi ölçülmededir zendekada!..

Saçarak salya; şerîat -dediler- kahrolsun!..

Dili kopsun teresin.. ağzına toprak dolsun!..

Zannımca; Mumcu, mumla karanfil bahânedir;

“Fırsat” bilip denendi Cezâyir senaryosu!..

Söver_İslâm’a sokaklar gezerek bunca köpek;

Var da panzerli polisler, yok_imiş “dur!” diyecek!..

Haykırırsın be utanmaz bize sen: “İran’a git!..”

El-cevap: “Şânına lâyık yere, Sırbistana git!..”

Bosna-Hersek’de, Filistin’de ve Hindistan’da,

Sürer_İslâma hücum.. bir de bizim Türkiye’de!..

Bir mumun tâkati yok.. yansa yanar yatsıya-dek;

Nùr-i İslâm ise bâkî kalacaktır.. a köpek!..

Zikriniz; kuytu sokaklar gezerek av’avedir;

Zikrimiz; Besmeledir, Hamdeledir, Salveledir!.

Bilmeyenler bulunur belki “Şerîat” ne demek?..

Televizyonda Diyânet seminer yapsa gerek!..

Dosta, düşmâna deriz: “Gerçi lâik devletimiz;

Müslüman topluca, ferden bu aziz milletimiz!..

Tekbîr alarak durdu musallàda namâza;

Mümkün mü bu yaptıkları kahrolsa şerîat?..

Der: “Karşıyım şerîate.. İslâma yok sözüm!..”

Ahmak.. sanır ki kandıracak müslümanları!..

Hiç câmie gitmez.. ona yetmekde musallà!..

Mürd oldu mu yârânı, rezervasyonu ön saff!..

Sövse Allàh’a da, Kur’ân’a da, Peygamber’e de;

Nakleder bayram_edip dört yana mâlûm TRT!..

Dedi: Îmanlı-lâik farkı yapılmaz, Demirel..

Göz yumanlarsa bütün kitleyi dilhùn etti!..

(x) İslâmî Edebiyat isimli dergide KARANFİLLİ TAŞLAMALAR başlığı altında 1993’de .çıkan bu beyitlere, sonradan, bir tek mısra’ bile ilâve edilmemiştir.

av’ave : havlama

*************************************

Ârif Nihâd’ı ters tarafından görüp gözü;

Uzman değil de azman_imiş şi’ri şerh eden..

NOT: (Bir hiciv örneği)

Sultan Abdülmecid zamânında Encümen-i Dâniş(1851-1862) üyesi, (Recâîzâde Mahmud Ekrem’in babası) Takvimhâne Nâzırı Recâî Efendi’nin, üyelerden İstefenâki’yi hicveden beyiti (Kaynak: Refii Cevat Ulunay’ın MİLLİYET’deki fıkralarından biri..)

O KADAR PİS KOKUYOR MENDEBURUN ÜSTÜ FENÂ Kİ

NE ZAMAN MECLİSE GELSEEE KAÇARIM İSTEFENÂKİ

Türk Dil Kurumu (26.08.2012)

cahit.oney — Fri, 21 Jul 2017 17:32:20 +0000

26.08.2012 Muhterem Başbakanımız R. T. ERDOĞAN,

Soylu musikimizi sevenlerin, “Devlet merkezinde Türk musikisi Devlet konsevatuarı yok!” feryadlarına karşı “Opera ve baleye gerekli çalgılar, orkestralar, korist ve solistler öğretimi-eğitimi kadrolarıyla Türk müziği/Türk musikisi adını kullanarak” kripto/gizli Batı Müziği Devlet konservatuvarı açacaklara lütfen izin vermeyiniz.

TÜRK MUSİKİSİ ÇALGILARI MÜZESİ ve RAUF YEKTÂ BEY

10 Ağustos 2009 günü; elinde 1 şişe süt ve 1 ekmekle bakkaldan evine dönerken vefât eden, “101 Türk Büyüğü” arasında yer aldığı 2 yıl önce îlân edilmiş Etem Rùhî Üngör’ün kurduğu “Türk Musikisi Çalgıları Müzesi”, milletimize emânet edilmiş ve aşağıdaki bilgiler 11 Ağustos 2009 günü bu site’min “Türk Musikisi” bölümünde en büyük puntolarla ilgililerin/SORUMLULARIN bilgilerine sunulmuştur.

Bu yazımdan, aynen, aktarıyorum:

[ Müzenin önemi, çalgı sayısının 750 oluşu kadar, (Abdülbâkî Nâsır Dede’nin, Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin, Neyzen Tevfik’in neyleri), Sultan Abdülazîz’in lâvtası, Tanbùrî Cemîl Bey’in tanbùrunun da bu koleksiyonda bulunuşu, kıymetini arttırmaktadır.

Yıllardanberi kültürün millîsi yerine turistiğini, batılısını(=hıristiyânîsini) tercîh edenlerin ihmâli sonunda bu müze dağılırsa sorumluları işten elçektirilmeli; maddî-mânevî kayıplara sebebiyetten dâvâlar açılmalıdır. (…) ] < 11 Ağustos 2009 günü yazılmış, site’ye girmiştir.

15.07.2012 ilâvem: Rauf Yektâ Bey’in Beylerbeyi Çamlıca Caddesi’ndeki köşkünün restorasyonu yılan hikâyesine dönmese ve netîcelense idi ve 750 Türk müziği çalgısı dağılmasa idi, MÜZE, burada kurulabilirdi.

24.07.2012 EK’i :

Muhterem Başbakanımız,

1- Merhùm Etem Rùhi ÜNGÖR’ün 750 çalgı ihtivâ eden koleksiyonunu vefâtından önce satın almak için pazarlıkta anlaşılamamıştır?? Merhùmun kalp hastası ve 1922 doğumlu olduğu bilinmekte idi??

2- Vefâtının ertesi yılı 2010’da vârislerinden alınan koleksiyonun, Gülhâne Parkı’nda, bir Türk Musikisi Çalgıları Müzesi inşâsını 2 yıldır beklediği anlaşılmaktadır. Aynalıkavak’daki Çalgı müzesinin de önce Dolmabahçe Sarayı’na, sonra da Gülhâne parkına nakledilip depolandığı, harâb olduğu bilinmektedir.

3- Etem Ruhi Üngör koleksiyonu aynen 750 parça olarak mı alınmıştır?..

Satınalma ve tesellüm sırasında, çalgıların orijinal olup olmadıklarının tesbiti için, İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Çalgı Yapımcılığı Bölümü’nden bir uzmanın bilirkişiliğinden bilgi alınmış mıdır?

Bâzı çalgılar alınamamışsa bunlar hangileridir?

2 yıldır süren müze inşââtı ne zaman bitecektir?

Rauf Yektâ Bey köşkü restorasyonu ne zaman bitecektir? Bu bilmediklerimiz konularda bilgi lûtfetmek, Hükûmetimizin millî mùsıkîmize verdiği kıymet ve ehemmiyetin göstergesi olacaktır!..

Muhterem Başbakanımız!. Ecdâdımız kültür ve san’at mîrâsının tahrîb olmasını, dağılıp azalmasını âcil müdâhalenizle önlemenizi istirhâm eder, saygılarımı sunarım.

********

(ANKARA) GAZİ ÜNİVERSİTESİ TÜRK MÜZİĞİ DEVLET KONSERVATUVARI KURULUŞU TAMAMLANMIŞ OLUP, 2012-2013 ÖĞRETİM YILI İÇİN ÖĞRENCİ MÜRACAATI BAŞLAMIŞTIR.

Devlet merkezimizde Türk musikisi Devlet konservatuarı kurarak Milletimize hediye eden Cumhur Başkanımız ve Başbakanımıza hürmetlerimi arz ederim. (10.07.2012)

YÖK Başkanlığı Yüksek Makamı’na arz ediyorum (31.07.2012)

Gazi Üniversitesi bünyesinde kurulan konservatuarın adı “Türk Müziği Devlet Konservatuvarı” değil, “Türk Musikisi Devlet Konservatuarı” olmalıdır.

GEREKÇELERİ:

1- İstanbul, İzmir, Gaziantep’deki kardeşlerinin adı: ….. Türk Musikisi Devlet Konservatuarı’dır.

a) Kurucu Müdürü Porf. Dr. Gülçin YAHYA KAÇAR, Açılış Konuşmasındaki “Gazi Üniversitesi’nin öncülüğünde Türkiye’de ilk defa gerçekleştirilen bu organizasyonla sayıları sadece 4 olan Türk Müziği Devlet Konservatuvarları bir araya gelerek bu sanat gecesini hazırladılar” cümlesinde, 3 Konservatuarın isimleri yanlış bildirilmiş olmaktadır.(3 Konservatuar da; Iürk Müziği Devlet Konservatuvarı değil, Türk Musikisi Devlet Konservatuarıdır.)

b) Muhterem Kurucu Başkan, Açılış Konuşmasında tam 14 defa “mûsikî” kelimesini kullanarak yüreğimize su serpmiştir.

c) “Konservatuvar” deyimini 19 (Batı müziği) Devlet konsevatuvarı kullanmakta olup, bu konu, bu sahîfamın orta bölümünde anlatılmakta ise de; şunları ekliyorum:

Fransızca (…oire) yapım-eki, dilimize, büyük çoğunlukla “…uar” şeklinde girmiştir: (rezervuvar değil, rezervuar) en beliğ misâldir. Pisuar, suare, fuar, fermuar..

Bu isim farklılığının düzeltileceğini umar; 4üncü millî mùsıkî konservatuarımızın kurulmasında çalışanlara hürmetlerimi arz ederim.

07.08.2012 EK’i :

İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuarı, ecdâdımızdan devr alınan millî kültürümüzün büyük bölümünü gençlerimize naklettiğinden(*), “alan fakülteleri“nde ilk sırada/en başta yer almalıdır. 09.08.2012 not’um> İTÜ TMDK’nın yeni 2 Anabilim Dalı/Kürsüsü için kadrolar verilmelidir: 1) Tasavvuf musikisi, 2) Divan şiirlerinden alınmış güftelerin “metin şerhleri”, nazım şekilleri, aruz vezinleri, edebî sanatlar, mazmunlar konularında bilgi verebilecek ESKİ Türk edebiyatı prof. veya doçenti ile, tavsiye edecekleri 2 yardımcı kadroları..

(*) Itrî, Kutbunâyî Osman Dede, H.İsmâîl Dede Ef., Zekâî Dede Ef. … besteleri yanında; Fuzùlî, Bâkî, Nâbî, Nef’î, Nedîm, Nâilî-i kadîm’in … güfte olarak değerlendirilmiş şiirleri de bu Türk musikisi devlet konservatuarında öğretilmekte, şerh edilmektedir.

06.08.2012> YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ TÜRK MUSİKİSİ DEVLET KONSEVATUVARI

Başarılı, değerli bir araştırmacı Yrd. Doç. Dr. Arif DEMİR’in, Konservatuvar Müdürü olarak yaptığı tanıtıcı konuşmasından (müphem gördüğüm kısımların altını çizerek) bâzı bilgiler aktarıyorum:

[[ Konservatuvar, 2011 yılında kurulmuştur.

Türk Müziği Bölümü şu Ana Sanat dallarından oluşmaktadır: Türk Din Musikisi, Türk Halk Müziği, Klasik Türk Musikisi, Orkestra ve Koro Şefliği, Piyano, Arp ve Gitar .Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar, Yaylı Çalgılar.

2. Müzikoloji Bölümü, Türk Halk Oyunları Bölümü, Etnomüzikoloji(*) ve folklor.

Mezuniyet ve İstihdam Durumu:

(…..) Üniversitelerde konservatuvarlar, eğitim fakültelerinin müzik bölümlerinde ve orta öğretim kurumlarında öğretim elemanı, müzik okutmanı, araştırmacı, müzik ve halk oyunları öğretmeni olabilirler. ]]

“Türk musikisi ve Batı müziği karma yüksek öğretim müessesesi??” izlenimini veren (Ankara) YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ TÜRK MUSİKİSİ DEVLET KONSERVATUVARI’nın, Millî musikimize de hayırlı olmasını dilerim.

(*) Etnomüzikoloji kelimesinin mânâsı/Türkçesi (pek acı??) olup, bu site’min TÜRK MUSİKİSİ> Etnomüzikoloji bölümünde açıklanmıştır!..(29.08.2012)

YÖK BAŞKANLIĞI YÜKSEK MAKAMI’NA ARZ EDİYORUM 10.08.2012

YÖK Başkanlığı, üniversitelerden gelen “Türk Musikisi Devlet Konservatuarı açma teklifi”ni incelerken şu hususları araştırmalıdır:

1- …Türk Müziği… değil, …Türk Musikisi… olmalıdır.

2- …KonservatuVarı… değil, …Konservatuarı… olmalıdır.

3- Türk musikisi çalgıları Tanbur, Kemençe, Ney, Kanun, Kudüm, Bendir çalmasının öğretileceği açıkca belirtilmelidir.

4- Açılacak olan Türk musikisi konservatuarlarında, “Türk musikisi ana bölümleri bütünüyle faaliyete geçmeden” Arp, Kitar, Trombon gibi Batı müziği çalgılarının öğretimi yapılmayacak ve öğretim elemanı bulunmayacaktır.

5- “Orkestra” ve benzeri Batı müziği sunuş/yönetim şekli Türk musikisinde yoktur.

6- “Müzikoloji” ve “Etnomüzikoloji” bölümlerinde/ana-bölümlerinde ne gibi bilgi ve programlara yer verileceği, “gerekçe”de açıklanacaktır.

*****

Itrî ve Nâbî merhùmların, 300üncü vefât yıllarında, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Salonu’nda anılmalarına müsâade buyuran Cumhurbaşkanımız Abdullah GÜL, milletini memnùn ve minnetdâr eylemiştir. 11.Haziran.2012

Kültür; ecdattan devralınan maddî ve mânevî mîrâsın tümüdür.

T.C. Başbakanı Recep Tayyip ERDOĞAN

İstsnbul / Kandilli Geleneksel El sanatları Merkezi açılışı

29.05.2012

07.07.2012 akit gazetesi 8inci sahîfasında 6 sütùnu kaplayan haberin başlığı:

Tanrıverdi: Eğitim bütçesi Türkiye’de birinci sırada

ÇAĞDAŞ değil, (Tanzîmât’ın kopyala–yapıştır devriminden önceki) klâsik(SOYLU) Türk edebiyâtı ile klâsik(SOYLU) Türk mùsikîsi; ecdattan devralınan maddî ve mânevî kültür mîrâsının en büyük bölümünü teşkîl ettikleri hâlde Eğitim fakülteleri ve Güzel sanatlar meslek liselerinde öğretimleri yasaklıdır; bu müesseselerde soylu edebiyatımız ve soylu musikimizi tahsil etmiş öğretim elemanı da mevcut değildir. Pedagojik formasyon bahânesiyle okullarımızda yalnızca bu müesseseler mezunları hocalık yapabilmektedir.

Millî Eğitim Bakanlığı, ecdattan devralınan maddî ve mânevî kültür ve san’at mîrâsını çocuklarımıza devretmeği görev ediniyorsa: Eğitim fakülteleri edebiyat bölümlerinin başına Edebiyat fakülteleri Eski Türk edebiyatı bölümünde doktora yapmış öğretim elemanı getirmelidir; Güzel sanatlar meslek liseleri edebiyat bölümlerinin başında Edebiyat fakültesi Türk edebiyatı bölümünde doktora yapmış elemanlar da olabilir. Eğitim fakülteleri TÜRK musikisi bölümü başında İTÜ Türk musikisi devlet konservatuarında doktora yapmış elemanlar olmalıdır. Güzel sanatlar meslek liseleri TÜRK musikisi bölümü başında, Ege üniversitesi devlet Türk musikisi konservatuarı doktora yapmış elemanı da olabilir.

Âcil olarak da İstanbul ve İzmir Türk musikisi Devlet konservatuarı mezunlarının ilköğretimde (ellerinden alınmış olan) müzik öğretmenliği yapabilme hakları kendilerine iâde olunmalıdır.

[ Tanrıverdi: AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Manisa Milletvekili Hüseyin TANRIVERDİ ]

Yıllar boyunca seyrine bakmakla geçti hep..

Ders müfredâtı yapmadı Talim ve Terbiye!.. 09.07.2012

VEZNİ: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

… Ârif Nihat Asya’nın BAYRAK’ına müdâhalede hassâsiyet? …

Talim ve Terbiye Kurulu’nun “müfredat çalışma noksanı” geniş yazı, bu site’min

BEYİTLERİM>Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün>9.Bölüm’dedir.

09.07.2012 akit gazetesi 8inci sahîfasında 6 sütùnu kaplayan haberin başlığı:

BOZDAĞ: ÇAMLICA’DA CAMİ NEDEN YAPILMASIN

Vatandaş: Devlet merkezi’nde Türk musikisi devlet konservatuarı neden açıl(a)masın

BOZDAĞ: Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ; Vatandaş: Dr. Cahit Öney

*****

Kelimeler arasında ayrım yapmak, kelimeleri yasaklamak, sınırlandırmak hiç kuşkusuz düşünceyi sınırlandırmaktır.

T.C. Başbakanı Recep Tayyip ERDOĞAN

(Anayasanın Dili Sempozyumu 24.04.2012 ANKARA)

Sahîfa 1

735. Yıl Karaman Türk Dil Bayramı(x)

Millî Eğitim Bakanımızın önderliğiyle önem kazanan ve Cumhurbaşkanımızın da şeref verdikleri “735.Yıl Karaman Türk Dil Bayramı”, bu yıl, daha büyük bir coşku ile kutlanmıştır, kutlanmaktadır.

Millî Eğitim Bakanımız Ömer DİNÇER’in, 10.05.2012 günü, Ankara Tren Garı’nda yaptıkları konuşmadan, özellikle şu cümleleri kaydediyorum:

[[ Dünyanın en eski ve köklü dillerinden biri olan Türkçe, dünyada yaklaşık 200 milyon insan tarafından konuşulmaktadır.

Eğer bugün bizler günde ortalama 300-400 kelimeyle kendimizi ifade ediyorsak, üstelik bu kelimeleri doğru ve güzel telaffuz etmiyor ve doğru yazamıyorsak bu büyük hazinenin imkanlarından faydalanamıyoruz demektir. ]]

Muhterem Millî eğitim bakanımız.. Bakanlığınızca bastırılan İlköğretim ders kitaplarında; Anayasamızda, Kanunlarımızda, Tüzük ve Yönetmeliklerimizde geçen kelimeler yerine “yasa”, “ulusal”, “tümce”, “dilcik” ve benzerlerinin yer almasına sessiz kalınmıştır.

Üzerinde durdugunuz telâffuz meselesi de bir fâciadır: “vak’a yerine vakaaa”, “sâha yerine sahaaa”, “hâtıra yerine hâtıraaa” denilmesini işittikçe kahroluyorum. “Daaavut” yerine “Davut” diyen spikerin TV kanalını hemen kapatıyorum: bunu TRT haber spikeri yapsa bile..

Türk kültür sarayımızın cümle kapısı dilimize gösterdikleri ilgiden dolayı Hükûmetimize; Karaman İli Valisi Süleyman Kahraman, Milletvekilleri Mevlüt Akgün ve Lütfi Elvan, Belediye Başkanı Kâmil Uğurlu, Prof.Dr. Turan Karataş, Dr. İbrahim Demirci. D.Mehmet Doğan beyefendilere hürmetlerimi arz ederim.(Dr. Cahit Öney)

___________________

(x) Bilgiler: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği haberlerinden alınmıştır.

“Türk Dil Bayramı” kutlanırken, “Anadolu^da Türkçe Yazan İlk Şâir Yùnus Emre” de rahmetle anılmıştır.17.05.2012

Yùnus Emre aruzla şiir yazmasıyla; aynı şiirinin, seçtiği aruz kalıbının verdiği imkânla hem “musammat gazel”, hem “murabba”, hem de “semai” nazım şeklini, “iç kafiye” özelliğini taşıdığını bizlere göstererek “ümmî” olmadığını isbât etmiştir: [ Her kim bana düşmân ise Hak Tanrı yâr olsun ana / Her kansaru varır ise bâğ u bahâr olsun ona ] [ Bana ağu sunan kişi, bal ve şeker olsun aşı / Gelsin kolay cümle işi; eli erer olsun ona ] VEZNI: Müstef,ilün müstef,ilün müstef,ilün müstef,ilün ( “Semâî” şekli kabùl edildiğinde imâle sayısı azalır. )

AÇIKLAMA için; ŞİİRLERİM>Hamâsî Şiirler>DUA/NİYAZ’a bakınız (17.05.2012)

“Pedagojik Formasyon” hâdisesi ve Kültür Savaşı

[[ 18.07.2012 EK’i:

Çocuklara “pedagojik formasyon”u Hıristiyanlarda kilise ve okul; Müslüman Türklerde (anne, baba, dedeleri, nineleri; dayı, teyze, hala, enişte- leri ile) âileleri ve minârelerden işittikleri(x) Ezân-ı Muhammedî vermektedir.

(x) Avrupa’da yöneticiler, Ezân’ın işitilmesini hiç istemezler! ]]

Önce çözümü hakkında fikrimi sunayım; sonra da işin derin yönünü araştırayım.

“Pedagoji”, çocuklar ile ilgili bir ilim demek olduğuna göre, “Pedagojik formasyon” da çocukların eğitiminde söz konusu olabilmelidir. Çocuk sağlığı ve hastalıkları mütehassıslarının kabùlüne göre; “Çocuk” üst yaş sınırı “13”dür.

ORTAYA ÇIKAN MESELENİN ÇÖZÜMÜ için 2 şıkdan birisi seçilebilir:

1) 4+4+4 uygulamasında etkisiz bırakılmak için esas hedef alındıkları kanâatinde olduğumu ileride belirttiğim Fen-Edebiyat fakülteleri, İlâhiyat fakülteleri ve İstanbul, İzmir’deki Türk Musikisi Devlet konservatuarları mezunlarında “Pedagojik Formasyon” aranmamalıdır.

2) Pedagojik formasyonun, ilk 4 sınıf öğretmenleri için aranıp aranmaması tartışılabilir. (Bana göre; ilk 4 sınıf öğretmenleri için de gereksizdir.)

“Pedaojik Formasyon Olayı”nın araştırılması, analizi gerekir!!!..

1- “Pedagojik Formasyon Olayı”, 4+4+4 karàrından sonra ortaya çıkmıştır!!!… (Müessiriyeti = etkinliği 12 yıla yükseltme niyeti, teşebbüsü…)

2- Yurdumuzda; 1944’den bu yana bir “kültür savaşı” vardır ve bu savaş; son 15 yıldır, “Anadolu aydınlanması(x)” başlığı altında birileri tarafından verilmektedir. Millet, 1000 yıllık değerlerinden (dilinden, klasik/soylu edebiyat-şiir-mùsıkî ve ahlâkından, âdâbından, terbiyesinden) KÜLTÜRÜNDEN uzaklaştırılmak istenmektedir. Bu web site’mde tafsîlen belirttiğim gibi, “idhâl malı” san’atları veren müesseseler kànunla kurulmuşlar, özerklikle güçlendirilmişlerdir: Bunların büyük kısmı Kültür bakanlığı içinde birer genel müdürlük olarak yer almış ise de, Kültür bakanı; bu genel müdürlüklerin kanunları maddelerine uymak zorundadır, tâyinlerine karışamaz!.. İstanbul ve İzmir’de bulunan Devlet Türk Musikisi Konsevaruarları ve Koroları bu dokunuzmazlıklara sâhip değildir… NOT: Lütfen, sahîfa 3’ün BAŞKÂTİPLER bölümünü okuyunuz.)

(x) Aydınlanma = Darwinizm + Marksizm

Hükûmetimiz; Ankara’da da Türk Musikisi Devlet Konservaruarı açarak; millî san’atlar karşıtlarınca kuşatılmış olduğu görüntüsüne son vermelidir…

3- “Pedagojik Formasyon” mecburiyeti, 10 yıllar önce İstabul ve İzmir Türk musikisi Devlet konservatuarları mezun ve öğretim elemanlarına uygulanmış ve uygulanmakta olup defâlarca yazmama rağmen bu menfî ayrıcalık tashîh edilememiştir; “doktora” yerine “sanatta yeterlik” ünvanlarını taşıyanların üzüntüleri devâm etmektedir.

Edebiyat fakülteleri ve İlâhiyat fakültelerine gelince.. Edebiyat fakülteleri “ESKİ Türk edebiyatı” bölümlerinin verdiği millî san’at bilgileri, İlâhiyat fakültelerinin “Dînî/İslâmî edebiyat, mùsıkî programları “Batılılaş(tır)mağa, Aydınlanma’ya” engel görülmektedir.

1997’de, “Katsayı” kulpu takılarak İmam-hatipler engellenmiş ve onların yanında diğer Sanat okulları da mağdur olmuşlardı; şimdi de. “Pedagojik Formasyon” kulpu takılarak Fen-Edebiyat fakülteleri yalnızca ESKİ/SOYLU Türk edebiyatı bölümleri ile İlâhiyat fakültelerinin yalnızca İslâmî san’at ve kültür bölümleri hedef alınmış iken, sözü geçen fakültelerin diğer bölümlerindeki öğrencileri de mağdur duruma düşüreceği tepkisi, ilgilileri, “tekrar incelemek” durumuna getirmiştir.

YÖK’ün; 3 Mayıs 2012 toplantısında: İstanbul ve İzmir TÜRK MUSİKİSİ Devlet konservatuarları mezunları ve öğretim elemanlarının uzun yıllardan beri sürmekte olan PEDAGOJİK FORMASYON MAĞDURİYETLERİNE de bir son vermeleri beklenmektedir. 30.04.2012

YENİ ANAYASAMIZIN DİLİ

1924 “Birinci Cumhuriyet“(1) anayasası dili 1945’de arılaştırıldıktan sonra “lâfız değişince mânâ da değişir!” hikmetli sözü gereği: Kavramların mânâları değişmiştir (Millet > Ulus gibi); TDK, Arapça kökenli kelimeleri yok ederken, aynı köke bağlı kelimelerin tamâmına dokunulamaması filolojik çirkinlik ve yetersizlik oluşturmuştur (müddeî > savcı , iddiâ makàmı > ?? gibi); TDK, arı dil saplantısı uğruna her dille ilgili tasfiyecilik (Dil kırım!) yaparken, uydurukçuluğa hız vermiş ve “Kurùmî Dil” ortaya çıkmıştır (ültrason > yansılanım gibi); TDK, tasfiyecilikte, “uzatılmış a harfi bulunan Arapça kökenli kelimeleri bilhassa yok ederek dilimizin âhengini bozmuştur ve kelime uydururken de buna riâyet etmiştir (istifâ gibi); tahsildeki çocukla anası-babası-dedeleri-nineleri anlaşamaz duruma gelmiştir; kavramlarla oynanarak milletin değer hükümleri değiştirilmiştir (fâhişe>hayat kadını gibi); 1945’de Anayasa dilinin arılaştırılması ve TDK’nun “Tilcik üretim faâliyeti” ile güçlenen ve basın endüstürisi teşvîkiyle zamanla adedleri yüzbinleri bulan “Garip Şâirler” soylu şiirimizi baltalamıştır; TDK, “kelimelerin doğru telâffuzu” için kullanılması şart olan ve hepsi de klavyede mevcùd telâffuz işâretlerini imlâ kılavuzuna dâhil ederek talepde bulunmamıştır(Bunun netîcesi olarak (vakaaa diyenler, Daaavut diyemeyen spikerler büyük çoğunluktadır.)

TRT; bütün menfî faâliyet ve ihmâllerinde TDK’nun baş-yardımcısı olmuştur (Hiç olmazsa yalnızca haber spikerinin Daaaavut dememesi, diyememesi değil de temerrüden dememesi gibi.) 1950’den bugüne, “sağ iktidar başbakanları” muhâliflere lâf yetiştirmekle kıymetli zaman firesi vermiş, bu görevi yardımcılarına bırakmamış; seçmenlerinin yazdıklarına göz atmak yerine muhâliflerinin sataşmalarına kulak vermiş ve Maârif Vekilleri = Millî Eğitim Bakanları da; okul kitapları sipâris tekliflerinde, şartnâmelere “yasa, yasal, ulus, ulusal, özgürlük, bağnazlık.. gibi uyduruk kelimelerin ders kitaplarında yer alamayacağını” kaydetmemekle TDK ve TRT işbirliğinin millî kültürümüzü, halkın dilini tahrif ve tagyîrine seyirci kalmıştır.

akit gazetesi, 26.04.2012’de D.Mehmet DOĞAN’ın “Anayasanın dilini konuşmak” başlıklı köşe-yazısından:

(…..) İlk defa, münhasıran “anayasanın dili” üzerine bir toplantı yapılıyordu. İstanbul Milletvekili Ekrem Erdem, dile önem veren, devrimizde örneği pek görülmeyen siyasetçilerden. Onun siyasetçi kimliği yanında, belki de önünde, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği’nin başkanlığı var.

( ……. ) Başbakan “millet”in başbakanı, “millet” ona yüzde elliye yakın rey verdi. Partisi Büyük “Millet” Meclisi’nde iktidar partisi olarak yerini aldı kendisi de başbakan oldu. Onun “Ulusa sesleniş” konuşmalarını dinleyenler bu millet-ulus kararsızlığını fark edemiyorlar mı acaba?

Başbakanın bu programını kimler hazırlıyorsa, müthiş bir muhayyile kısırlığı içindeler. Bu isimden muhtevaya kadar programın tamamında hissediliyor. AK Parti’nin kültürel alandaki kuşatılmışlığını, dil konusunda da hissetmemek mümkün değil.

Meclis, bugüne kadar bir tek “yasa” çıkarmadı. Resmi Gazete’yi açıp bakın, Meclis “kanun” çıkarıyor, fakat haberlerde, dillerde “yasa” kelimesi dolaşıyor. Anayasa’nın metninde “ulus”, “uluslar arası” yokken, bu kelimeler AK Parti döneminde yapılan değişikliklerle Anayasa’ya girdi. 1980 Anayasa’sının birçok tutarsızlığına böylece bir tutarsızlık daha eklendi!

Anayasa’da “mahalli idareler” yazılsa da, bütün siyasiler “yerel yönetimler”den söz ediyor. Anayasa “hürriyet” dese de, “özgürlük” kelimesi revaç buluyor.

Velhasıl, Anayasanın dilini bugünlerde daha çok tartışacağa benzeriz!

Beyân-ı îtizâr ( = Özür dileme ): Muhterem D.Mehmet DOĞAN’dan, iki cümlesini renklendirmekten kendimi alamadığım için özür diliyorum. C.ÖNEY Bu çok yerinde tesbit ve tenkidleri muhterem TRT genel müdürümüzün dikkate alacağına inanıyorm. NOT: Kuşatmacı BAŞKÂTİPLER bahsi, Sahîfa 3’dedir.

___________________

(1) 11.07.1960 Devlet Başkanı ve Başbakan Org. Cemal GÜRSEL; “Aziz arkadaşlar” diye okumağa başladığı Bakanlar kurulunun programının devâmını Devlet Vekili Âmil ARTÜS’e okutmuştur. Programın 3 yerinde “İkinci Cumhuriyet” tâbîri meccuttur.

***********************

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı

Basın Açıklaması (10.04.2012)

Sayın Cumhurbaşkanımız, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Üyeliğine, 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6.ncı maddesi gereğince, Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç.Dr. Erhan AFYONCU’yu seçmişlerdir.

[ “Çağdaş kültür!” yerine “Soylu kültür!” ] müdâfii olarak muhterem Doç.Dr. Erhan AFYONCU’yu tebrîk ederim. (Dr. Cahit ÖNEY)

Türk Dil Kurumu Genel Müdürlüğü resmî web sitesinden:

[[ Yaklaşık 11 yıldır Türk Dil Kurumu Başkanlığı görevini yürütmekte olan Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın, 12 ocak günü kendi isteği ile bu görevinden ayrıldı. ( ….. ) ]]

[[ Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa S. KAÇALİN, 6 Mart 2012 tarihli Resmî Gazete ile yayımlanan üçlü kararname ile Türk Dil Kurumu Başkanlığı görevine getirilmiştir.

Prof. Dr. Mustafa S. KAÇALİN bu tarih itibarıyla yeni görevine başlamıştır. ]] TDK Başkanı Mustafa S. KAÇALİN’in, Dumlupınar Üniversitesi’ndeki konuşmasından: “Esas olan, konuşulan dildeki kelimelerin bizim zihnimizde izah edilmiş olması, berrak olması ve münasebetlerinin problemsiz olmasıdır. Bu da kelime atarak değil, kelime kazanarak olur.” > 11.04.2012

Haber spikerlerinin DAAAAAVUTOĞLU diyemediği TRT‘nin Genel Müdürü sayın İbrahim ŞAHİN’e başarılar dilerim. (14 Kasım 2011)

AÇIKLAMAM: 17.04.2012

Yukarıdaki cümlemin/dileğimin yanlış anlaşıldığını, KONUK DEFTERİM‘i inceleyerek öğrendim.

Aşağıdaki açıklamamın, tereddüdleri gidereceği muhakkakdır:

1- Özel TV’ler bir yana TRT’nin, bütün spikerleri değil de hiç olmazsa HABER spikerlerinin, “Dâvutoğlu” kelimesindeki “a” harfini uzun okuyamamaları beni üzmektedir. Benim “Câhit” olan ismimdeki “a” harfini kısa okumak hatâsına düşene 80 yıldır rastlamadım.

2- Cümlenin sonundaki 14 Kasım 2011 târîhi, TRT Genel Müdürü sayın İbrâhin Şâhin’in tâyîn edildiği (veyâ göreve başladığı) târihdir.

3- Bu cümleyi kaydetmekle, yeni göreve başlayan Genel müdürümüzden, kendisinden evvelki yılLARdan kalan telâffuz hatâsının düzeltilmesini istirhâm etmiş idim.

Konuya ilgi duyanlara ek bilgi sunuyorum: Bu web site’min TÜRK MUSİKİSİ ana bölümü TRT sahîfasında; ” TRT spikerlerinin, Daaavut diyebilmelerini te’mîn husùsunda himmet buyurmaları için” sayın Bülent ARINÇ’a da baş vurmuş idim.

4- Bu yanlış telâffuz meselesinin asıl sorumlusu/muhâtabı TRT Genel müdürlüğü değil, Türk Dil Kurumu’dur; nitekim, bu sahîfa, en yukarıda kayıtlı olduğu gibi, Türk Dil Kurumu sahîfasıdır. Türk dilindeki (sâha, vak’a, Kàbil – Kâbil) gibi kelimelerin doğru telâffùz edilmesini belirtmek/öğretmek için, klâvyelerde bulunan ve Fransızların kullandıkları şapka, kesme, aksan tegü, aksan grav.. işâretlerini kullanmayı imlâ kuralları arasına almak gerektiğini bu Türk Dili sahîfalarında defâlarca ve örnekler vererek anlatmış bulunuyorum.

Bana, açıklama fırsatını veren okuyucularıma teşekkür ederim.

NOT (20.04.2012)

Yakınlarım ve özellikle akrabalarım, bu meseleyi neden bu kadar önemsediğimi sorup durdular. Onlara şifâhen verdiğim cevâbı, bir kısım ziyâretçiler de bilmek isterler, düşüncesiyle kaydediyorum:

Beni ziyâdesiyle üzen, Konuk Defterim‘deki mektubun sondan 2nci cümlesi olup aynen şöyledir: [ Yalnız benim şaşırdığım husus, Cahit Öney gibi bir şahsiyetin, Davutoğlu adının kısa okunması gerektiğini söylemiş olmasıdır. ] Aynı mektubun baştan 3üncü cümlesi de aynen şöyledir: [ Burada Sayın Genel Müdürümüzü Daaavut diye okuyamayan Spikerler ile ilgili olarak tebrik etmişsiniz. ]

Yukarıda ne diyor, aşağıda ne diyor?

Kocaman harflerle yazdığım cümlemi mânâlandırmakta güçlük çekmişse, aynı sahîfada yazdığım şu beyitleri dikkate alması gerekmez mi idi?.. :

Niye ısrarla “Davut?” der hâlâ;

Dili zenbùra emânet spiker?

Yanlışlığın müsebbibidir Dilkırımcılar :

Dâvut “Davut”sa Nâsır’a elbet “Nasır” denir!..

Şunu da tekrarlayayım: Sayın Genel Müdürümüze bir dilekte bulunmuştum.

(*) Bu sahîfada görülebileceği gibi, Sayın Prof.Dr. O.F. SERTKAYA; benzeri hatâları yapan spikerlere: “Dilinizi eşek arısı soksun!” diye seslenmiş idi.

Spikerlerin ve bu arada TRT haber spikerlerinin yaptıkları telâffuz hatâları ile doğruları, alfabetik sıra gözetilerek, kendilerine bir yardım düşüncesiyle 7 yıldan beri Sahîfa 9’dadır. Sahîfa 7’de de “telâffuz hatâları ve önleme yolları” örnekleriyle bildirildiği hâlde, [ web-site’min “Etnomüzikoloji” etiketinde kaynak lûgatta geçen “kütüb-i dîniyye-i nasraniye deyimini, konu ile alâkası olmadığına göre zeklenmek için kaydeden kişinin ] görmemiş olduğu düşünülebilir mi?

Kâmildir_o insan ki yaşar hâtıralarla

Yahyâ Kemâl BEYATLI

Sayın Prof.Dr. Şükrü Halûk AKALIN; 12/13 Kasım 2010 gecesi HABERTÜRK “Teke tek” programına TDK Başkanı olarak katılmış ve sayın F.ALTAYLI ile sayın M.BARDAKÇI’nın yönelttikleri çok düşündürücü sorulara ânında verdiği, fakat izlemede olan yüzbinleri yanıltıcı cevaplarla beni hayretlere düşürmüş idi. Bu hâdiseyi, Sahifa 7’de “13 KASIM 2010 tarihli ilâvem” başlığı altında ziyâretçilerimin takdîrlerine arz etmiş idim. (23.04.2012)

*************************************

TÜRK DİL KURUMU

Güncelleme: 14 KASIM 2011

Muhterem Cumhurbaşkanımız, Başbakanımız, Millî Eğitim Bakanımız, KÜLTÜR ve Turizm Bakanımız, GENÇLİK ve Spor Bakanımız… İşte lise mezunlarımızın öğrenmeğe mecbur bırakıldıkları “ilim dili!” :

[[“Metnin dilsel yoğrumudur söylem. Seslerin, sözcüklerin tümceye dönüştürülme sürecinde aralarında yaratılan düşünsel, çağrışımsal bağlantılar toplamıdır. Bir metnin hamuru, yaratıcısının dilsel tesiriyle karılmamışsa o metin ölü doğmuştur. Benim gevşek dokulu, yığma ve yığışımsal metinler diye nitelendirdiklerim genellikle bu türdendir.”

Türkçenin nefis bir örneği ve ifade ile zevkin harikulade misali olan cümleleri geçen cumartesi günü yapılan LYS yani üniversiteye giriş sınavının soru kitapçığından aldım. (…..)

BUNA ZULÜM DERLER:

Aklı başında bir insan ‘dilsel yoğrum’ , ‘çağrışımsal bağlantılar toplamı’ , ‘metnin hamuru’ , ‘dilsel tesirle karılmamış’ , ‘gevşek dokulu’ ve ‘yığışımsal’ gibisinden nasibini almamış, zevksiz, üstelik takır tukur lâflarla dolu sözleri acaba niçin eder? (…..) Ama, geleceğini belirleyebikmek için ÖSYM’nin bir sınavdan ötekine koşuşturan gençlerin önüne “soru” diye böyle bir kakofoni yumağını fırlatıp atmanın tek bir izahı vardır: Buna, “zulüm” derler. (…..) ]]

Yukarıdaki acı, fakat gerçeğin ifâdesi olan tenkidler, sayın Murat BARDAKÇI’nın, 27 Haziran 2011 Habertürk’deki “Hay sizin dilinizi!..” başlıklı köşe-yazısından alınmıştır.

Bu dil; “kurùmî dil” , “uydurukça” diye birçok yetkili tarafından ve özellikle telâffuz hatâları yönüyle anılmıştır.

(Devam edecektir.)

“KÜLTÜR ve TURİZM BAKANI YARDIMCISI“ TEKLÎFİM :5.8.2011

Prof. Dr. İskender PALA

Yılmaz ÖZTUNA (x)

Murat BARDAKÇI

Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA

Yrd. Doç. Dr. Mustafa ÇIPAN

Not: “Bir turizm âlemi başarılısı”nın adı, “Kültür ve Turizm Bakanı yardımcısı” olarak İnternet’de yer alınca, ben de, millî/SOYLU san’atlarımızın 5 uzmanının adını andım.

30 EKİM 2011 târîhinde Kültür ve Turizm Bakanı yardımcısı olarak atanan Rad. Dr. Abdurrahman ARICI’ya başarılar dilerim.

Not(22 ARALIK 2011): Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliğine atanan Prof. Dr. İskender PALA’ya başarılar dilerim.

(x) Târih ve mùsıkî, edebiyyât… Eser veren

Gerçek değerdi.. etti vefat Yılmaz Öztuna!..

…… 1930 – 09.02.2012 ….. VEZİN: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün ………..

20 Eylül 2011 EK’i :

14 EYLÜL 2011 Çarşamba tarih, 28054 Sayılı Resmî Gazete ile yayınlanmış MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (KHK 652) ve iki not’um:

1. Kuruluş şeması mühim olmakla berâber, görevlilerin, görevlendirileceklerin formasyonları çok daha mühimdir.(*)

2. Madde 2.b’de: (… ulusal politika ve stratejileri…) ve Madde 2.l’deki (millîeğitim politikası…) deyimlerindeki “ulusal” ve “millî” sıfatları, çelişik mânâlarda kullanılır olmuştur.(**)

(*) Millî eğitim, her şeyden önce millî kültürün eğitimini stratejik hedef kabul etmelidir. Bunun gereği olarak da Kuruluş şemasındaki Genelmüdürlük ve Başkanlıklara, müşâvirliklerden bâzılarına: “eski Türk edebiyatı(x)“, “İstanbul, İzmir Türk musikisi Devlet konservatuarları”, “İlâhiyat fakülteleri san’at ve kültür dalları”nda doktora yapmış ilim adamları atanmalıdır.

(x) İran’dan küçük değişikliklerle alınan Türk arùzunu bilenlerin pek az kaldığı ve zevkine varabilenlerin hemen hiç kalmadığı; Prof.Dr.İ.Ü.in, TÜRK DİLİ dergisi Ağustos 1993 târîhli 500.sayısında çıkan şu sözleriyle belgelenmektedir:

Burada kendimi soyutlamadan konuyla ilgili bütün üniversite üyelerine sormak istiyorum: Aruzla yazılmış bir şiiri veznini ilk mısraından yahut ilk beytinden duyabiliyor muyuz? Yoksa açık kapalı işaretleriyle vezin bulmaya mı çalışıyoruz? Bir de mezun ettiğimiz Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adayı olan öğrencilerimize bakalım (….)

Günümüzdeki durumu belirtmek için ben de şunları ilâve edeyim: Bugün; aruzla yazan şâirlerimizin -ki çoğunlukla güftelerini görebiliyoruz- hiçbiri Edebiyat fakültelereimizde okumamışlardır!..

( ** ) Bir kısım ideolog filolojistler; “millî” terimi yerine “ulusal” terimini diriltmişlerdir. Halbuki; bu iki terim, farklı kullanılmaktadır:

a) Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA’nın, özeti aşağıdaki konferansında belirtildiği gibi ATATÜRK, 1937’den îtibâren “ulus, ulusal” gibi uyduruk kelimeleri terk ile, “millet, millî” ve benzeri kelimeleri kullanmış, dilde tasfiyeciliğe son vermiştir.

b) Günümüzde “ulusal” kelimesi, etnik ayrılığı, kavmiyetçiliği ifâde etmekte ve millî bütünlüğümüzü baltalamaktadır. Günümüzde, ulusalcılar ve milliyetçiler ayrı cephededirler. “Çağdaş” kelimesinin de maksatlı kullanıldığını, ayrıca, arz ederim.

Yukarıdaki hususlar, aşağıda örnekleriyle belirtilmiştir.

*************************************

“ULUSAL EGEMENLİK” mi, “MİLLÎ HÂKİMİYET” mi?

“Ulusal Eğitim Bakanlığı” yok, “Millî Eğitim Bakanlığı” var..

“Ulusal Savunma Bakanlığı” yok, “Millî Savunma Bakanlığı” var..

“Ulusal futbol takımı” yok, “Millî futbol takımı” var..

Buna karşılık;

“Millî Hâkimiyet veyâ Millî Egemenlik” yok. “Ulusal Egemenlik” var !..

23 Nisan ULUSAL Egemenlik ve Çocuk Bayramı,

23 Nisan ULUSAL Egemenlik ve Çocuk Kütüphanesi,

ULUSAL Egemenlik İlköğretim Okulu..

ULUSALCILAR da var, MİLLİYETÇİLER de!.. (23.04.2012)

Siyâsetçilerimize çok önemli not:

Atatürk, İnönü ve Bayar’ın cumhurbaşkanlıkları yıllarındaki memurların âdil maaşlandırma sistemi terk edilmiş ve KAST SİSTEMİ‘ne geçilmiştir. ÂDİL REJİM şöyle idi: İlkokul mezunları 15, ortaokul mezunları 20, lise mezunları 25, 4 yıl süreli yüksek tahsilliler (subay, savcı-hâkim, maiyyet memurluğu yapan stajyer kaymakamlar…) 30 ve 6 yıl süreli yüksek tahsilli hekim ve yüksek mühendisler 35 lira aslî maaşla göreve başlardı; genel müdürler ve albaylardan yüksek seviyedekilere makam tazminatları verilirdi. Bu aslî maaşlar, bütçe imkânına göre; “sınıf ayrımı yapılmadan!” aynı katsayı ile çarpılarak tesbît edilirdi. Yalnız hâkim ve savcılar 2 yılda bir terfî ederlerdi. Diğer yüksek tahsilliler 3 yılda bir terfî ederlerdi. Bu tatbik sâyesinde “imtiyazsız sınıfsız kaynaşmış bir kütleyiz!” marşını, inanarak söylerdik!. Orta tahsilliler 80 lira aslî maaşa kadar yükselebilirlerdi. Bir albay çalışanı ve emeklisi ile bir 100 TL aslî maaşlı sivil hekim veya yüksek mühendis çalışanı / emeklisinin ellerine geçen meblâğ birbirine eşit idi. 1960’dan sonra (Âmil Artüs’ün açılış konuşması 3 yerinde belirttiği gibi İkinci Cumhuriyet kurulmuş; bir kısım müessese ve çalışanlarına ayrıcalıklar tanınmıştır. Zamam zaman işittiğimiz “Cumhuriyetin kazanımları” sözünü sarf edenler, aslında, “İkinci cumhuriyetin kazanımları”nı kasdetmektedirler.

Atatürk’ün kurduğu ve 1960’a kadar korunan; yalnızca memurlar-arası eşitliği teminden ibâret olmayıp, millete de kayıtsız şartsız hâkimiyet imkânı bahşeden Birinci Cumhùriyet’e son verilmiştir. Bunu gören atanmış yüksek hukukçularımızın “bizler Atatürkçüyüz!” şeklindeki beyanlarına milletimiz hayret ve üzüntüyle şâhit olmaktadır

Atatürk, İnönü ve Bayar’ın Cumhurbaşkanlıkları yıllarındaki memurların âdil maaşlandırma sisteminin yerini Kast Sistemi almıştır:

Aşağıdaki beyit; Kast sistemi”ni özetlemektedir:

Asker, hukukçu, mülkiye me’zùnu pâyidâr

Almakta parya aylığı doktor-emeklisi VEZNİ: Mef“ulü fâilâtü mefâîlü fâilün

Kast sisteminde, Mâliye, yapmakta bütçeyi..

Mâdemki parya.. göz çıkarıp kaş yapar hekim…

… Gereksiz sezaryen, katarakt operasyonu, stent, ilâç, MR, vs. vs. vs. …

Anayasamızda, kànunlarımızda, tüzüklerimizde, yönetmeliklerimizde, yönergelerimizde, tebliğlerimizde.. “ulusal”, “çağdaş”, “aydınlanma” menfî ideolojik terimlerinin yer almaması için gücünüzü kullanınız. Bu 3 terim, web site’mde defâlarca açıklanmıştır.

03 KASIM 2011 ilâvesi: 1982 Anayasası taslağında “TRT’nin görevi çağdaş Türk kültürü ve eğitimine yardımcılık” şeklinde iken, Danışma Meclisi’nde sayın Mehmet Pamak’ın itiraz, izahat ve teklifi üzerine “çağdaş” kelimesi çıkarılarak yerine MİLLÎ sıfatı 133üncü maddeye kaydedilmiştir. Fakaaat.. 1993 tarihinde, TRT’ye hedef gösteren hüküm anayasadan, büyük bir ustalıkla çıkarılmıştır; TBMM 2011/2012 çalışmasında; yeni anayasamıza: “TRT’nin görevi MİLLÎ Türk kültür ve eğitimine yardımcılık” kaydı konarak, TRT ile ilgili çıkacak kanunlara hedef gösterilmelidir. NOT: 1993’de 1.Çiller hükûmeti (50.Hükûmet) Başbakan yardımcıları: Erdal İnönü, Murat Karayalçın, Hikmet Çetin. Kültür Bakanı:Fikri Sağlar.

AYDINLANMA: Prof.Dr.Emre KONGAR (İnternet’de “Yeniden Demokrasi Dersleri”) [ Aydınlanma sürecini yaşamamış yani dinsel doğmatizmin tutsaklığından kurtulamamış toplumlarda (örneğin köylü toplumlarda) demokrasi gelişemez. ] Notum: Prof.Dr.Emre KONGAR’a göre Aydınlanma, dinsel doğmatizmin tutsaklığından kurtulma demektir. Doğmatizm’in çeşitleri olduğu bilindiği halde, sayın Prof. Dr. Emre KONGAR, doğmatizmin “dinsel olanından!” yakınmaktadır ve “dinsel!” kelimesinin “İslâmî” mânâda kullanıldığı kanâatine varmak mümkündür. Aydınlanma = Darwinizm + Marksizm

22.09.2011

*********************************************

YAPILAN YORUMLAR:

1) D.Mehmet DOĞAN (akit 22 Eylül 2011 s.3) Başlık: [ ‘Millî’ eğitimin ‘ulusal’ stratejisi! ]

(…..) Metinde bakanlığın faaliyet alanı dolayısıyla bulunması beklenen müfredat ve ders gibi kelimelerin hiç geçmemesini nasıl yorumlamak gerekir? (…) Daha önceki kanunun aşırı kimlik ifade eden kısımları çıkarılmış, yani doğru olan yapılmış, fakat vatan, millet, milli gibi kelimelerin kullanılmasından kaçılarak kimliksiz bir eğitim modeli ortaya konulmuştur.

Kimlikten nereye kadar kaçılabilir? Bakanlığın adında “milli” geçiyor. Metinde ise, “ulusal strateji”den bahsediliyor. (…)

Bu KHK’da pragmatizm hakim, idealizme ise yer yok!

İdealsiz bir gençlik… Ekonomik başarılar elde etmek, büyük servete ulaşmak! Bedenini geliştirmek ve bedeni başarılar kazanmak! Daha ötesi yok!

2) Atilla YAYLA (ZAMAN 23 Eylül 2011 s. 24)

Başlık: [Eğitim sisteminde reform mu?]

(…..)

Bugün eğitim ve devlet birbirinden ayrılmaz ikili görünümde. Her yerde, ama her yerde devletler eğitime derinlemesine “burnunu sokmuş” durumda.

(….) İstikrarlı demokrasilerde eğitimde nispeten geniş bir çoğulculuk alanı mevcutken anti-demokratik ülkelerde ve problemli demokrasilerde eğitim sistemi totaliter bir renk kazanıyor.

Türkiye hangi kategoride yer alıyor? Yıllar önce din eğitimi ile ilgili bir araştırma projesi için okur ve ararştırırken, Türkiye’nin eğitim sisteminin demokratik ülkelerinkine değil, Sovyetler Birliği’ninkine ve Arnavutluk’unkine benzediğini dehşet içinde görmüştüm. Bu sistemin niteliklerini anlamak için, üniversite öncesi eğitim açısından 1973’te çıkarılan (ve on defa değiştirilen veya ekleme yapılan) Milli Eğitim Temel Kanunu’nun amaç maddesine (Md. 2), üniversite eğitimi açısından Yüksek Öğretim Kanunu’nun amaç maddesine (Md. 4) bakmak kâfi. Önemli ölçüde çakışan bu maddeler içe kapanık, devlete ram olmuş, tek tip, resmî ideolojiyi harfiyen benimsemiş nesiller yetiştirmeyi öngörüyor. Yıllardır ülkede neredeyse her şey tartışılıyor ama bu konuya dokunulmuyordu. Geçen hafta önemli bir adım atıldı. Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer’in inisiyatifiyle MEB Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’da değişiklik yapıldı. Amaç maddesi yenilendi. Uygarlık değerleriyle daha uyumlu, tek tipleştirmeyi esas almayan, insan haklarını öne çıkaran, ekonomik bakımdan globalleşmeye katkıda bulunacak becerileri geliştirmeyi temel alan bir amaç maddesi getirildi. Bu son derece anlamlı ve yararlı bir adım oldu. Müelliflerini tebrik etmek, bu ülkeyi seven ve uygar dünyanın parçasını olmasını isteyen herkesin görevi. Ancak, millieğitimde gerçek bir reform sadece kâğıt üzerinde değişiklik yaparak gerçekleştirilemez. Bakanlığın adının değiştirilmesi(X) ve Temel Kanun’un MEB Teşkilat Kanunu’nda yapılan değişikliğe uydurulması başta olmak üzere daha gereken çok şey var. Bu ise büyük büyük bir siyasî cesaret ve geniş entelektüel hazırlık-destek gerektiriyor. Umarım Milli Eğitim Bakanı ve hükümet bunun bilincindedir.

(X) C.ÖNEY’in not’u > MEB adının değişmesini istemiş; s.2’de: [Bana göre “Millî Eğitim ve Kültür Bakanlığı” en muvâfığıdır.”] diye yazmışdım. Bu bakanlığın adı, 1977’de de “Millî Eğitim ve Kültür Bakanlığı” idi!!!

24.09.2011 târihli ek’im:

“İki not’um”a, şunu eklemeklekle yetiniyorum:

Kanun hükmünde kararname’de:

[ Avrupa Birliği Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Madde 16- d) fıkrası:

Yurtdışında bulunan vatandaşlarımızın ve çocuklarının öncelikle millî ve kültürel kimliklerini koruyucu (…..) ]

Bir kısım vatandaşlarımız Almanya’dan başlayarak Avustralya’ya kadar pek çok ülkeye iş için göç edip yerleşmişler, oralarda çocuk-torun sahibi olmuşlardır. Dikkat edecekleri hususlar: a) Millî ve kültürel kimlklerini korumak, b) Gittikleri memlekete, başta dillerini öğrenerek, uyum sağlamak, c) Şeref ve haysiyetlerini koruyarak takdirle anılmaktır. Millî eğitim bakanlığı bu görevi yerine getirebilmek için 1- Kurdukları kültür dernekleri ile temâsa geçmelidir. 2- TRT ve Türk Dil Kurumu ile ortak çalışmak zorundadır. (Bu 2 kurum hakkında yeterince bilgi verdim; tekrarda fayda görmüyorum!)

**************************************

MİLLÎ KÜLTÜRÜMÜZÜN ÖZÜ BU WEB SİTEDEDİR

Sayın Başbakanım: Millî kültür müesseselerine ve çalışanlarına, yıllardır revâ görülen negatif ayrımcılık sonucu zulümlere ne zaman son vereceksiniz?

(Neden ANKARA’da TÜRK Musikisi Devlet Konservatuarı 35 yıldır kurulAmamaktadır?) 26 Temmuz 2011 Salı > Trabzon’a opera düşünülürken..

TÜRKİYE’de 19 BATI müziği devlet konservatuarı ve biri mühmel 3 TÜRK musikisi devlet konservatuarı mevcuttur!!?? 26 Temmuz 2011 Salı > Trabzon’a opera düşünülürken..

T.C. Milli Eğitim Bakanlığı; YÖK bağımlısı TÜRK MUSİKİSİ DEVLET Konservatuarı mezunlarını ve hattâ hocalarını İlköğretim okulları müzik öğretmenliğine kabul etmiyor. Türk Musikisi Devlet Konservatuarları ise; İlköğretim mezunlarını kabul ediyor ve yetiştiriyor.

İllerde; TRT‘nin ÇOKSESLİ MÜZİK(=BATI MÜZİĞİ) ÇOCUK KOROLARI var da, neden TÜRK MUSİKİSİ ÇOCUK KOROLARI YOK???? 11.07.2011 Çünkü Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü (internet’i tıklayınız) mevzùâtı öyle yazıyor!!!… Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü bu görev-destek listesi ibtâl edilmeli, SOYLU san’atlarımıza öncelik tanınıp yeniden düzenlenmelidir. 10.8.2011 İLÂVEM>

11.7.2011’de Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü mevzùâtı arasında bulunan; “Görev-Destek Çizelgesi” adını verdiğim stratejik bir listeden/belgeden bahsetmiştim. Bu listeyi İnternet’de bulamadım!!.. Konuyu, daha etraflı olarak, web-site’min “Türk Dil Kurumu Benim Ana-dilimi Tahrîb Ediyor” başlıklı dosyasında ” Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda Millî Kültür” başlığı altında inceleyeceğim.

*********************

YÖK; bir Türk musikisi doktora çalışması İlâhiyat fakültesinde başarı sâhibine DOKTOR ünvânı veriyor da, aynı kişi aynı çalışmasıyla Türk musikisi devlet konservatuarında başarı kazansa SANATTA YETERLİK ünvânı veriyor??? Millî sanat müessesesine NEGATİF AYRIMCILIK neden?? (Böyle bir akademik kariyer ünvânı, negetif ayrımcılık’a ilâveten, mantık dışıdır: “Sağlıkda yeterlik”, “Hukukda yeterlik”, “Balede yeterlik” .. yok …. İlâhiyat fakültesinin; Türk musikisi devlet konservatuarından Yüksek lisans almış kişiye “doktor” ünvânını verecek tek müessese olarak seçilmesi???) Bu negatıf ayrımcılık nihâyet ortadan kaldırılmış ise de, uzun yıllar boyunca ve hâlen “sanatta yeterlik” damgasıyla aşağılananlara, “DOKTOR” ünvânını kullanmaları gerektiği ne zaman duyurulacakdır?. Öğretim hizmeti sunan devlet müessesesinin yıllar süren aşağılanmasına son verilmiş; öğretim hizmeti alan devlet memuru kişilerin yıllar süren aşağılanma ve mağdùriyetleri ise dikkate alınmamıştır!.. 1739 sayılı MİLLÎ EĞİTİM TEMEL KANUNU 14. maddesi 2. fıkrasında “Mesleklerin kademeleri ve her kademenin ünvan, yetki ve sorumlulukları kanunla tesbit edilir.” bağlayıcı hükmü bulunmasına karşılık, yalnızca Türk musikisi devlet konservatuarlarında, “Yüksek lisans” kademesinden sonra “doktora” yerine “sanatta yeterlik” tecvîhi ve “doktor” yerine de “sanatçı” ünvânı yöneltilmesi kanunsuz, keyfî bir tasarrufdur. 2547 sayılı YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU’nda târîf edilen “Sanatta yeterlik” Türk musikisi Devlet konservatuarlarını değil, (Batı müziği) Devlet konservatuVarları ile ilgilidir. TANIMLAR başlığı altındaki üçüncü madde h) Fıkrası: “KonservatuVar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı yetiştiren bir yüksek öğretim kurumudur.” Müzik ve sahne sanatlarında (operaya, baleye..) sanatçı yetiştiren yüksek öğretim kurumu, toplam sayısı 19 olanBatı müziği Devlet konservatuarıdır. Türkiyemizde toplam sayısı 3 olan Türk musikisi Devlet konservaturları ise “müzik ve sahne sanatlarına sanatçı yetiştirmez; “Türk sanat musikisi, Türk halk musikisi ve ilâveten Batı müziği, Hint müziği.. musiki sistemlerini, makamlarını, usullerini; güftelerin anlamlarını,vezinleriyle usulleri arasındaki bağlantıyı; Türk musikisi kompozisyon kuralları ve form bilgisi; bestekârlarımızın biyografisini, sanat musikimizdeki devreleri inceler ki, müfredat programları ve anabölümleri bunun delilidir; hülâsa: Türk musikisi Devlet konservatuarları (İstanbul ve İzmir Türk Musikisi Devlet konservatuarları) çalgıcı-şarkıcı yetiştirmez; ilim adamı yetiştirir.

YÜSEK ÖĞRETİM KANUNUnu incelemeye devâm edeyim:

YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU “TANIMLAR” başlığı altındaki 3. madde t) fıkrası 4. bendi: “Sanatta yeterlik: Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa dayalı en az dört yıllık programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatları ile üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde lisans üstü bir yüksek öğretim eşdeğeridir.” Bir evvelki paragrafımdaki söylediklerimi destekleyen bir hüküm…

“Müzik ve sahne sanatları“nın Türk musikisi devlet konservatuarlarının değil, (Batı müziği) Devlet konservatuVarlarının anabölümü olduğuna bir delil, örnek daha sunayım: [Hacettepe Üniversitesi Ankara Batı müziği Devlet Konservatuarı Lise devresi Eğitim – Öğretim ve Sınav Yönetmeliği] AMAÇ Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, müzik ve sahne sanatları alanında orta-öğretim seviyesinde eğitim yapan Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet KonservatuVarı lise devresinin eğitim – öğretim, sınavlar ve sınıf geçme esaslarını düzenlememtir. DAYANAK Madde 2 – Bu Yönetmelik, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 33 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (e) bendi ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilâtı Kanununun 3 üncü maddesinin (e) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Dört yılda-bir ve Millî Eğitim Bakanının daveti üzerine olağan-üstü de toplanan Millî Eğitim Şurası’nın üyelerinin şunları bilmeleri gerekir:

1- Şura’toplantılarına 4 Batı Müziği KonservatuVarı Müdürü veya yerine gönderecekleri Anabölüm Başkanı ile İstanbul ile İzmir Türk Musikisi Devlet Konservatuarlarından birer Müzikoloji ve Kompozisyon Anabölüm Başkanı (Rektörlükce, müzikle ilgisi olmayan bir fakülteden bir profesör, Kunservatuara Müdür tayin edilmektedir.) Şura’ya üye olarak katılmalıdır. Buna paralel olarak; 1.3.1993 tarihli Tebliğler Dergisi ile duyurulan “Özel İhtisas Komisyonları Çalışma Esasları Yönergesi”ne de, üye tesbiti konusunda, aynı usule uyulması mecburiyeti ilâve edilmelidir; çünkü Şura, bu komisyonlardan gelen teklfleri görüşmektedir!!!..

Batı müziği öğretimi yapan Devlet KonservatuVarları ile Türk musikisi Devlet Konservatuarlarının temel farklılıklarını yukarıda arz etmiştim. Ayrıca: Batı müziği öğretimi yaptıkları halde, bunu isimlerinde zikretmezler; “Devlet KonservatuVarı” demekle yetinirler; “konservatuar” yerine “konservatuvar” yazımını kullanmaları, verilen kararda, düzenlenen mevzuatta kimlerin etkili olduğunu belli eder!!.. Ankara’da Türk musikisi konservatuarı olmadığından, bazı kurumların desteğini de alarak, Türk musikisinin Türkiye’de büyük çoğunluğa hizmetini, seslenişini engelleme gayretindedirler; resmî kongrede Millî / Soylu musikimize “çağdışı!” diye hakaret ettiklerini, bu web-site’min “Türk musikisi” bölümünde yazmış idim…

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun getirdiği “Sanatta yeterlik” ünvânı, yalnızca, Yurdumuzda toplam mevcùdu 19 olan Batı müziği Devlet konservatuVarı öğretim elemanları için bir özel hüküm olduğuna göre, Yurdumuzda yalnızca 3 ilimizde bulunan Türk Musikisi Devlet konservatuarları öğretim elemanları ve öğretim üyelerine, 2547 sayılı Kanunun 3. maddesi genel hükümleri uygulanarak “sanatta yeterlik ve sanatçı” değil “doktora ve doktor” ünvanları verilerekyorum ve tatbik hatâsından dönülmelidir. Müzik hakkında yeterli bilgisi olmayanlar kabul etmelidirler ki; her ikisi de “Konservatuar” adını taşımakda ise de; Batı müziği konservatuarı ile Türk musikisi konservatuarı, öğrenci yetiştirme hedefleri bakımından birbirinden tamâmen ayrıdır ve farkı yukarıda anlatılmıştır.25.08.2011

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞININ YÖNERGESİ

YÖK/Millî Eğitim Bakanlığı; İlköğretim okulu mezunlarını da okutan(!)Türk musikisi devlet konservatuarı mezunlarına ve hattâ doçentine, profesörüne ilköğretim okullarında müzik öğretmenliği ‘ne izin vermeyerek NEGATİF AYRIMCILIK yapıyor. (Millî Eğitim Bakanlığı – Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı – Prensip ve Eğitim Sistemi Dairesi Başkanlığı sorumlu olup; bunu gerçekleştirmek için çıkarılmış Yönetmelik ve Yönerge ile Özel İhtisas komisyonu ve Alt komisyonları da kurarak buralara – dışarıdan!– özel kişiler! çağırması… Yârân ve tevâbî ile dirsek temâsının sürdürülmesi şüphesini de akla getirdiği hususları.. ileride anlatılacaktır. Not: “dışarıdan” ve “özel kişiler” deyimleri Yönergede yazılıdır!!! 23.8.2011) Sahîfa 3’de anlatılan Başkâtipler problemini okuyunuz!

Muhterem Başbakanım R.T.ERDOĞAN beyefendiye:

İktidar, kavga-gürültüyle edilmiş meşgul;

Solcular yön veriyor milletimin kültürüne!..

VEZİN: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

Uyma şeytâna sakın.. aklını devşir başına;

Kültürün SOYLUsu varken, ne gerek ÇAĞDAŞına!

VEZİN: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

Kahretmede “idhâl malı kültür” bizi, usta!..

Tedbîrini anlat!.. Ne diyorsun bu hususta?..

………………………………………….. 10 Temmuz 2011 ………………………………………………………………..

VEZİN: Mef,ùlü Mefâîlü mefâîlü feùlün

Evlâ diyerek def’-i mazarrât, işe başla;

İkmâli gerek.. sonra, hemen celb-i menâfi’ !!

………………………… 02 Ekim 2011 Pazar ……………………………………………………

VEZİN: Mef,ùlü mefâîlü mefâîlü feùlün

Milletin bozma özelliklerini..

Batı’nın kültürü kalsın Batı’da!..

Vezin: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa’lün)

TRT TELEGÜN’ün 14 Mayıs 2011 Cumartesi günü yayınlanan haberinden Kültür ve Evkaf Bakanlığı‘nın kurulacağını öğrenen “SOYLU KÜLTÜR“ sevdâlıları; Çağdaş, Turistik, Hibrid, Metastatik, Çakma kültür saltanatı tahrîbâtına son verileceği ümîdi ile, heyecân içinde; 4848 sayılı kanunda değişikliği; bakan, müsteşar ve yardımcıları, teftiş kurulu başkanı, genel müdürlükler ve genel müdürlerinin açıklanacağı günü beklemektedirler. [ 18.05.2011 Kanun ve kararnamelerde uyduruk kelime kullanılmaması; “çağdaş” gibi mütearrız/saldırgan ve Prof. Dr. Osman Fikri Sertkaya‘nın belirttiğine göre Atatürk’ün dilde aşırı ırkçılık ve tasfiyecilik sonucu kelimeler arasında kullanımdan çıkardığı “ulusal” terimine de yer verilmemesi nâçiz dileğimi arz ederim. ] NOT: 09 Haziran 2011 Perşembe günü, [ Kültür ve Evkaf Bakanlığı kurulmayacağı; Kültür ve Turizm Bakanlığı, eski statüsünü koruyacağı kat’iyyet kesbetmiştir!..]

Korkarım ben: bolca açtım “SOYLU KÜLTÜR” bahsini;

Tıfl-ı ebcedhân okur, anlar murâdım aksini !..

VEZİN: Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün

……………………………………………………………………………………………………………………………………….

Millet yabancı, aslını inkâr edenlere;

“Çağdaş” değil de “SOYLU” olan kültür_isteriz!..

VEZİN: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

“Milletin kültürü?..” taklid sanıyorlar Batı’yı..

Yerleşir aslını inkâr ile “çağdaş kültür” !..

Vezin: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

Yılmaz, Titiz, Talay, Karakaş, Cem, Güner, Günay..

Teslîm edildi çağdaşa kültür bakanlığı!..

(Mesut Yılmaz, M.Tınaz Titiz, M.İstemihan Talay, Ercan Karakaş, İsmail Cem, A.Oktay Güner, Ertuğrul Günay)

VEZİN: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

********************

TRT AVAZ KANALI STÜDYOLARININ AÇILIŞ TÖRENİ ve düşüncelerim

20 Eylül 2011 Salı günü, TRT AVAZ Kanalı stüdyolarının açılış töreni dolayısıyla yapılan konuşmalardan bir-kaç cümleyi 21.09.2011 akit‘den aktaracak ve düşüncelerimi arz edeceğim.

[Başbakan Yardımcısı sayın Bülent ARINÇ, TRT AVAZ kanalı ile dost ve kardeş ülkekerle seslerini birbirlerine duyurmayı ve merhabalaşmayı; medeniyetin, kültürün temel unsurlarını tekrar biraraya getirmeyi amaçladıklarını belirterek Avaz’ın yayınlarına 21 Mart 2009’da başladığını hatırlatan Arınç, “Bu kanal, Türkiye ile yayınların ulaştığı ülkeler arasında dostluğu, kardeşliği, kültürü medeniyetimizin ortak değerlerini buluşturmak üzere kuruldu” dedi. 2,5 yıldır yayınına devam eden kanalın başarıyla görevini sürdürdüğünü, “Avaz” ismini özellikle seçtiklerini dile getiren Arınç “Sesimizi birbirimize duyurmayı amaçladık, birbirimizle merhabalaşmayı amaçladık” diye konuştu. Arınç, “Biz şu an 42 ülkeye yayın yapan bir kanalız. 250 milyon bizi izliyor. Amacımız bu hinterlandı daha genişletmek ve sesimizi, avazımızı herkese, her yere duyurabilmek diye konuştu.

TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, “Tarih, bizi birbirimizden koparmış. Zaman zaman birbirimizle ilişki içerisinde olamamışız, ama gelişen dünya teknolojileri özellikle internet bizi daha yakınlaştırıyor” dedi. Ortak dil konusunda ciddî sıkıntı yaşandığını belirten Şahin, Avaz’ın bir anlamda bunun için kurulduğunu ifade etti. Program içeriklerinin söz konusu ülkelerin iç politikalarına karışmadan gerçekleştiğini ve ortak yayınlar yapıldığını dile getiren Şahin, yayına başlarken ilgili ülkelerin büyükelçilerinden görüş aldıklarını, son olarak Boşnakça ve Arnavutçaya da yayınlarda yer verildiğini kaydetti. Mevcutla yetinmeyeceklerini söyleyen Şahin, kaliteli yayınlar yapacaklarını bildirdi.]

25.09.2011 > Türk kültürü halk kültüründen ibâret değildir. Klasik/Soylu şiirlerimiz ve klasik/Soylu mùsıkîmizden eserler de sunmak gerekir :

Türk san’atında başta dilin, mùsıkî gelir :

Yùnus – Beyatlı çizgisi , tanbur-kemençe-ney !..

… Vezni: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün ( TRT ÂVÂZ programcılarına “andıç’dır ) …

AVAZ isminin seçilişi çok isâbetli olmuş ise de, Daaavut kelimesini telâffuz edemeyen TRT sipikerleri, AAAvaaaz kelimesini doğru söyleyebiliyorlar mı? Vak’a yerine vakaaa, neş’e yerine neşe, hâtıra yerine hâtıraaa, sâha yerine sahaaa… diyen TRT spikerleri… Yudumuzda, halk arasında, avaz kelimesideki “a”lar, “avazı çıktığı kadar” misâlinde olduğu gibi kısa okunmakda ise de, Türk cumhùriyetlerine “galat-ı meşhùr” ile hitâb edemeyiz. Klasik/Soylu edebiyâtımızdan 3 misâl sunuyorum: 1) Bu kelimeyi Hz.Mevlâna şöyle telâffuz etmişdir: ” Vaaay kez aaavaaaz-ı in bistuuu çehaaar / Kââârvan bugzeştu biiigeh şud nehaaar ” Vezni>Fâilâtün fâilâtün Fâilün 2) Hilmi Özgen: “Mürg-i dilden çok gazel tarh eylemek mümkün ama / Gûş-i takdir sâğır_olmuş, boş gider âvâzımız” Vezni> Fâilâtün fâilâün fâilâtün fâilün (Not: İsmail Baha Sürelsan tarafından acemaşîran/yürüksemâî olarak bestelenmiştir.) 3) Cahit Öney: “Elbet_eylerdiii refaaakat Suuur ile / Duysa İsraaafil senin âvâzını” Vezni> Fâilâtün fâilâtün fâilün İyi derecede arùz bilenler, doğru telâffuz ederler. Klasik edebiyat metinlerini, klasik bestelerin güftelerini, mahcùb etmeden, bir “okutman/lektör” gibi okuyabilecek sipikerlerimiz yoktur. Türk Dil Kurumu da, sipikelerin öğrenmelerini kolaylaştıracak, hepsi de klavyede mecùd “telâffùz işâretleri”ni kabùl etmemeğe yeminlidir. Halbuki Fansızlar bu işâretlerin tamâmını kullanmaktadırlar.

*************************************

TDK TÜRK DİLİNE ZARAR VERİYOR (Güncelleştirme: (03.12.2010) 27/29/30.3.2011 08 Mayıs 2011 Sayın Bülent ARINÇ

Anayasamızın 3 üncü maddesinde (1) Dilimiz, Bayrağımız, Millî marşımız târif edilmiş ve 4 üncü maddesinde(2) koruma altına alınmıştır.

Türk Bayrağı ile ilgili yasaklar ve cezâlar 22.09.1983 kabul tarihli, 2893 numaralı “Türk Bayrağı Kanunu” 7 nci, 8 inci maddelerinde; 17.03.1985 yayın tarihli “Türk Bayrağı Tüzüğü” 25 ve 26 ncı maddelerinde sıralanmıştır.

İstiklâl Marşımızın Mehmet Akif (Ersoy)’a (1873 – 27.12.1936) ait güftesi 12 Mart 1921 tarihinde TBMM’nde kabul edilmiştir; Osman Zeki Üngör (1880 – 28.02.1958)’e ait bestesi ise, herşeyden önce notası ile belirlidir. NOTUM> Hâfızam beni yanıltmıyorsa: TBMM’nin 1921’de kabùl ettiği şiirde “Ulusun” kelimesi yoktu; “Milletin” vardı. İstiklâl marşımızın şiiri, kànùn ile tesbît edildiğine göre, hangi kànùn ile değiştirilmiştir?.. Tekrâr edeyim: Hâfızam beni yanıltıyorsa peşînen özür dilerim. Lûtfen araştırılsın. Dilimizin bütün kelimeleri tesbît edilip dondurulması ilim-dışı olduğundan yararlanılarak dilimize yapılan müdâhalelerin verdiği zararlar, faydadan çok daha fazladır. 1930’lu ve hattâ çok daha sonraki yıllarda şu gerçekle övünülürdü: Yuguslavya’dan Doğu Türkistan’a seyâhat etseniz, oralardaki Türklerle anlaşabilirsiniz!.. Günümüzde de devâm eden TASFİYECİLİK / DİL KIRIM, bu husùsiyeti büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır.

ATATÜRK ve Türk dili

Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA’nın ”Atatürk ve Türk dili” başlıklı konferansını Google’dan özetleyeceğim:

[[[ Türk Dil Kurumunun Sayın Başkanı, Pek değerli hocalarım ve meslektaşlarım, Değerli konuklar ve sevgili öğrenciler.Sözlerime Azerbaycan’ın başşehri Bakû’de duyduğum bir atasözü ile başlamak istiyorum. Mazine gülle atsan, istikbal seni topa tutar. (…..) Şimdi Atatürk’ün Türk dilini değerlendirdiği üç devreden birincisini inceleyelim. Bu ilk devreye ben Aşırı özleştirmecilik ”Tasfiyecilik” devresi adını veriyorum. (…..) Atatürk’ün Türk dilini değerlendirdiği üç devreden ikincisini inceleyelim. Bu ikinci devreye ben mutedil özleştirmecilik ” Tereddüt” devresi adını veriyorum. (…..) Atatürk’ün Türk dilini değerlendirdiği üç devreden üçüncüsünü inceleyelim. Bu üçüncü devreye ben ”Güneş-Dil Teorisi” yani “Özleştirmeyi red, yaşayan dile dönüş” devresi adını veriyorum. Bu devre 24 Ağustos 1936 Güneş-Dil Teorisi’nin ilanından 10 Kasım 1938 tarihinde Atatürk’ün vefatına kadar olan devredir. (..) Güneş-Dil Teorisi’nin dil davasındaki müspet yönü tasfiyecilik ve özleştirmecilikteki aşırılığı durdurmasıdır. (..) Atatürk bu üçüncü devrede, konuşma ve yazılarında, yeni kelimelerden kamutay, saylav, ulus, ulusal, siyasa, siyasal, tecim, ajun, genelik… vb. gibileri yerine yaşayan Türkçedeki Millet Meclisi, millet vekili, millet, milli, siyaset, siyasi, ticaret, dünya, refah vb. gibi kelimeleri kullanarak tercihini belirtmiştir. Yani dilde aşırı ırkçı ve tasfiyeci olanların görünüşünü terk ve reddetmiştir. 1937 yılının Eylülünden sonra da vefatına kadar Güneş-Dil Teorisi’nden bahsetmemiştir. Tasfiyeciliğin ve özleştirmeciliğin red ve terk edildiği bu üçüncü devrenin sonunda Atatürk, dil bayramını şu mesajla kutluyordu. “Dil Bayramı münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulardan çok mütehassis oldum. Teşekkür eder verimli çalışmalarınızda sürekli başarılar dilerim.” (…..) 1950-1960 arasında Türk Dil Kurumunda ciddi ve tutarlı çalışmalar yapıldı. (..) Ama 1960’la 1980 arasında, burada iyi çalışmalar olduğunu söylemek mümkün değil. Bir defa 1960’la 1980 arasında her 4-5 yılda bir Türk imlâsına müdahale edilmiş. Her 4-5 yılda bir imlâyı değiştirmişler. (..) Türkçeyi yüzde 80 Türkçeleştirdik diye övünen kişiler aslında dili yüzde 80 fakirleştirmişlerdir. Kullanılan kelimeleri bu Arapça, bu Farsça, bu Fransızca, bu İngilizce, bu Grekçe diyerek dilde kullanılan kelimeleri atmışlar. Bin yıldan beri kullandığın kelimeler gitmiş yerine halkın bilmediği, anlamadığı uydurmaları gelmiş. (…..) Sözlükler dil öğrenme kitabı mıdır? Sözlükler bir dilin hazinesidir. Siz hazineyi boşaltıyorsunuz. (..) Dolayısıyla tasfiyecilik hiçbir zaman doğru bir yol değildir. Bundan vazgeçilmeli. 1950-60, 1960-80 arasındaki iki durumu arz ettim. İmlaya ve kelime kadrosuna müdahaleyi. Üçüncüsü daha mühimdir. Bu ideolojik yapılanmadır. Bu kurumun içerisinde mesleği dil olmayan, mesleği edebiyat olmayan, 1932’den beri seçilen parti başkanları, parti üyeleri, Anayasa Mahkemesi üyeleri 622 kişi. Yani mesleği dil ve edebiyat olmayan yüzlerce kişi. Onların kendilerinin hatıralarından öğreniyorduk ki, bazıları Leninci, bazıları Maocu, bazıları Arnavutçu, bazıları Çinci, bazıları nurcu. Bunu kendileri yazıyordu, dehşete düşüyorduk. (..) Biz dilciler, bizim mesleğimiz olduğu için Türk cemiyetinin hangi uçurumun kenarından döndüğünü gördük. Ben size bir şey daha söyleyeyim. Bu gibi kelimeler dışarıda hazırlanıp geliyor. Benim elimde delilleri var. Türkçedeki Yeni Kelimeler Sözlüğü. Moskova’da hazırlanıyor. Kardeşim sana ne? Orada hazırlanıyor buraya geliyor. Bizlere tamim ediliyor. Şu eski kelimeleri kullanmayın, şu yenilerini kullanın. (…..) Doğrusu olan Tâlibân mı diyeceğiz, yoksa merhum Adnan Ötüken‘in diliyle söyleyeyim, dilini eşek arısı sokasıca spikerin dediği gibi Taliban mı diyeceğiz? Doğru şekli olan Pâkistân mı diyeceğiz, yoksa çok tanınmış 32. Gün yorumcusunun söylediği gibi Pakistan mı diyeceğiz. (…) Müslüman bir ülkenin başkanı olan Ahmed Şükrânî , Fransızca imlâsıyla Türkiye’de yıllarca Sukarno diye anılmadı mı? (…..)

(…..) Yüksek Kurumun Başkanının dediği gibi başka sesler de olacaktır. Tenkit de edileceğiz. Haklı iseler biz düzelteceğiz. Haksız iseler doğru bildiğimiz yolda yürüyeceğiz. Demokrasilerde başka kişilerin görüşlerini dinlemek de bir fazilettir.

Sözlerime son verirken hepinizin Dil Bayramını kutluyor, saygılar ve sevgiler sunuyorum. ]]]

Doğrusu olan Dâvutoğlu mu diyeceğiz, yoksa merhum Adnan Ötüken’in diliyle söyleyeyim, dilini eşek arısı sokasıca spikerin dediği gibi Davutoğlu mu diyeceğiz?

Niye ısrarla “Davut?” der hâlâ;

Dili zenbùra emânet spiker?!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa’lün)

Zenbùr = Eşek arısı

Yanlışlığın müsebbibidir “Dil-kırımcı“lar :

Dâvut “Davut”sa Nâsır’a elbet “Nasır” denir!..

VEZİN: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

Hatır-gönül için_aslında çiğ tavuk yiyemez!..

Obâma derse de, Dâvut nedense hiç diyemez!..

VEZİN: Mefâilün feilâtün mefâilün feilün

“Dünya” denmekte iken “Dünyâ”‘ya;

“Hâtırâââ” denmededir “Hâtıra”ya!..

c.Öney

Vezni: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilün(fa’lün)

Bir yer ki; ismi “dil kırımı“ndan kinâyedir,

Resmî sıfatla, “Türkçe” diyor “Uydurukça“ya!..

C.Öney

Vezni: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

[[[[ Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA‘nın konferansından: ” Türkçeyi yüzde 80 Türkçeleştirdik diye övünen kişiler aslında dili yüzde 80 fakirleştirmişlerdir. Kullanılan kelimeleri bu Arapça, bu Farsça, bu Fransızca, bu İngilizce, bu Grekçe diyerek dilde kullanılan kelimeleri atmışlar. Bin yıldan beri kullandığın kelimeler gitmiş yerine halkın bilmediği, anlamadığı uydurmaları gelmiş. (…..) Sözlükler dil öğrenme kitabı mıdır? Sözlükler bir dilin hazinesidir. Siz hazineyi boşaltıyorsunuz. (….) Dolayısıyla tasfiyecilik hiçbir zaman doğru değildir. Bundan vazgeçilmeli. “ GOOGLE’dan 04.01.2011 16:35 “ ….. TDK Başkanı Şükrü Haluk Akalın kabulde Başbakan Erdoğan’a yenilenen Türkçe Sözlük hediye etti. Erdoğan güncellenen son sözlükte kaç kelimenin arttığını sordu. Akalın ise 18 bin kelime artışı ile toplam 122 bin 423 kelime bulunduğunu kaydetti. Kabulde Devlet Bakanı Mehmet Aydın da bulundu. “ ]]]] GÜNCELLEME: 17 Temmuz 2011 Pazar akit gazetesi s.2’deki, Sözlükler ne işe yarar? başlıklı köşe-yazısında D.Mehmet DOĞAN‘ın ilk cümleleri: [[ “Safahat ve sözlük” yazımızı okuyan bir edebiyat öğretmeni, “Mehmet Âkif’in yaygın olarak okunan, ezberlenen bir şiirinin kelimelerini ihtiva etmeyen bir sözlüğün yeri çöp tenekesidir!” diye tepkisini ortaya koydu… (x) C.Öney’in 02 Ağustos 2011 Ek’idir.

Sözkonusu şiir Mehmet Âkif’in “Âsım” isimli şiir kitabının “Çanakkale Şehitlerine” olarak bilinen bölümü idi. Ne yazık ki, Dil Kurumu’nun yeni baskısı yapılan Türkçe Sözlüğü bu genişletilmiş hâliyle bile, dilimizin gerçekten şaheser bir şiirinin kelimelerini ihtiva etmiyor. ]] Bu köşe-yazı, şu cümlelerle son buluyor:

[[ Türkçe Sözlük’te “Ezan-ı Muhammedî” yok! Şiirde geçen Şehbâl yok, tuhfe yok, bülend yok! “Ruh-u revan yok. (Ruhumücerred var).

Öğretmenim, şimdi ne yapacaksın bu sözlüğü? ]]

(x) C.Öney’in 02 Ağustos 2011 EK’idir:

Bir “Kurùmî lûgat” ki, inceleyen :

“Yazık_olmuş kâğıt, mürekkebe!” der!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) mefâilün feilün(fa’lün)

Bu kurùmî lûgat, “haram” sayılır;

Çünki “isrâf”a bir misâl olmuş!..

VEZNİ: Feilâtün(Fâilâtün) mefâilün feilün(fa’lün)

Kullanmamış yeterli “telâffuz işâreti” ?..

Kâmil mi “kesme”, “aksan”ı az kullanan lûgat?

VEZNİ: Mef,ùlü fâilâtü mefâîlü fâilün

Muhterem Başbakanım… 122.423 kelimelik Türkçe Sözlük’ünü tanıtırken gerçekleri, niyetini Size anlatmadığı ortaya çıkan Genel Başkan’ı, makàmınıza çağırarak, Mehmet Âkif’in, Yâhyâ Kemâl’n, ezberinizde olan şiirlerde geçen, çocuklarımızın bilmeleri gereken kelimelerin yerlerini 122.423 kelimelik sözlüğü açıp göstermesini istemenizi istirhâm edeceğim için lûtfen beni bağışlayınız.

[[ “TDK Yabancı Sözlere Karşılıklar Kılavuzu“ndan: amblem: belirtke, aspiratör: emmeç, raket: vuraç, voleybol: uçan top, tribün: sekilik, duayen: aksakal, kapora: güvenmelik, ipotek: tutu, ultrason: yansılanım(X), afiş: ası, fabrika: üretimevi, atölye: işlik, ajanda: andaç, eküri: ahırdaş, light: yeğni, navigasyon: yolbul, panik: ürkü, sürpriz: şaşırtı, terör: yıldırı, idealist: ülkücü, zapping: geçgeç … ]]

(X) “KILAVUZ” yazdı KURUM.. ültrason: yansılanım ???

Hangi doktor beye âit bu buluş?? hangi hanım…??

VEZİN: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

Bu ve benzeri kelimeler, her şeyden önce “zevk-i millî‘ye aykırıdır. Mehmed Âkif ERSOY, “Şerîf Muhyiddîn‘e” başlıklı şiirinde şöyle demektedir:

Melez, soysuz, şerefsiz, parçalardan başka şey yok hîç..

Ne düşkün zevk-i millî.. besteler piç, şâheserler piç!..

C- Perde sayısına deliller

cahit.oney — Fri, 21 Jul 2017 13:36:07 +0000

C- Perde sayısına deliller

MÛSIKÎMİZ 1 SEKİZLİSİNDE 24 PERDE OLDUĞUNUN DELİLLERİ:

DELİL: 1

Perdee yigirmi dörd ü makaam on ikii olaa

Birlik nidâsın itse Dügâh içre vây-ı ney

Muînî (M.1436)

Vezin: Mef’ûlü fâilâtü mefâîlü fâilün

Eylül 1996 târih, 454 sayılı “Musiki Mecmuası”nda çıkan bir yazımdan alıntılar: [DİPNOT: bu mecmuada çıkan “M.Konyalı” ve “Abdullah Üçok” imzalı yazılar da bana âittir.]

1436’DA YAZILMIŞ MESNEVÎ-İ MURÂDİYYE’DE 24 PERDE

( … ) ( … )

50 yıldan bu yana, arûz vezniyle yazılmış kitapları-dîvânları, rastladıkça alır, okurum. 1983’de aldığım, Muînî’nin çevirisinden

Dr.(şimdi Prof.Dr.) Kemal YAVUZ’un hazırladığı Mesnevî-i Murâdiyye’yi büyük bir dikkatle incelemiştim. [yazıdan DİPNOT:

“Mesnevî-i Murâdiyye”, Muînî’nin çevirisinden hazırlayan: Dr.Kemal YAVUZ, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları 1000 Temel Eser Dizisi:91 Ankara 1982, xxııı+292 sayfa] Bu eserin xxııı sayfalık Önsözünden, konumuzla ilgili cümleler aktarıyorum:

[ II.Sultan Murâd adına te’lîf edilen Mesnevî-i Murâdiyye Muîniddîn bin Mustafâ’nın xv.yy.ın ikinci çeyreğinde Mesnevî’nin birinci cildini tercüme ve şerh ederek ortaya koyduğu bir eserdir. Muînî’nin Mesnevî-i Murâdiyye’si 14.404 beyittir. Türk edebiyâtında Mesnevî’nin tercüme ve şerhleri Sultan Veled’den sonra başlamıştır denilebilirse de, tesbît ettiğimize göre, bunların ilki H.839/M.1436 tarihinde yazılan Mesnevî-i Murâdiyye’dir. Mesnevî-i Murâdiyye’nin şimdilik bilinen iki nüshası vardır. Bunlar Bursa ve Cambridge nüshalarıdır. (DİPNOT: Bursa İl Halk Ktph. Eski Eserler Kısmı, Ulucami Bl nu:1664-1665 Cambridge Ün. Ktph. nu:1000) .. Muînî, 233 beyitlik tamamen kendisine ait olan bir kısımdan sonra asıl Mesnevî’nin beyitlerini tercüme ve şerh etmeye başlamıştır. İki cild olan eserin birinci cildinde; 1.Padişah, Cariye ve Zerger’in hallerini anlatan hikâye, 2.Bakkal ve Papağan hikâyesi ( … ) olmak üzere dört asıl hikâye bulunmaktadır. ..eserin birinci cildindeki bu gazellerin sayısı 56 tanedir. Eserin ikinci cildinde ise; 1.Rum elçisinin Hz.Ömer’i ziyareti, 2.Hindistan’a giden bir tacirin papağanından o yerin papağanlarına selâm götürmesi. 3.Hazret-i Ömer ile çalgıcının hikâyesi 4.Yoksul bir bedevînin… ( …….. )]

Sayın Prof.Dr.Kemal YAVUZ’un Mesnevî-i Murâdiyye’si son 3 cildini yıllarca soruşturup elde edemeyince, “-Belki neşrolunmuşlardır da farkına varamamışımdır” diye düşünerek Temmuz 1996’da Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ne gidip araştırdığımda beklediğim 4 cildin yayımlanmadığını: buna karşılık,200386 894.35-1 nu.da:”Muînî’ninMesnevî-i Murâdiyye’si

Cilt:2(Metin)TEKSİR” olduğunu görüp hemen inceledim: XXII + 542 sayfa A-4 boyutlarında TEKSİR’in iç kapağında bunlar yazılı: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ/TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ -Doktora tezi- / Tezi yöneten: Prof.Dr.Faruk K. TİMURTAŞ Kemal YAVUZ İstanbul 1976 Her sayfada -ara başlıklar, dipnotlar dolayısıyle- 12 veya 13 beyit mevcut.. Giriş mâhiyetindeki XXII’de 233 beyit var(Bu bölüm, 216 ilâ 230. beyitler hâriç, 1982 neşrinin 1-18. sayfalarında aynen mevcûd) Bu 216-230. 15 beyit, “ney” redifli bir gazel.. “Muînî’nin Ney Gazeli” diye anmak mümkün.. Daha önceki mesnevî bölümü Fâilâtün fâilâtün fâilün vezninde, Ney Gazeli ise Mef’ûlü fâilâtü mefâîlü fâilün vezninde.. Gazelin müzikoloji yönünden önemli

beyitleri şunlar :

226

Bir perdedee ider nice tasnîf-i kavl-i Rast

Nevrûzı Isfahanda çağıırur hevâ-yı ney

227

PERDEE YİGİRMİ DÖRD Ü MAKAAM ON İKİ OLMAYA

Birlik nidâsın itse Dügâh içre vây-ı ney

DİPNOT: İlk mısra’ sonundaki “olmaya” kelimesi vezne uymamaktadır, “ola” olabilir; Bursa nüshasından araştırmak gerek..

( ….. ) Sayın (Prof.)Dr.Kemal YAVUZ’dan nakledilen bilgiler ışığında, Mesnevî-i Murâdiyye’de “Hazret-i Ömer ile

Çalgıcının Hikâyesi”ni bulup, Hz.Mevlânâ’nın -yukarıda da yazılı- mâlûm beyitine Muînî’nin getirdiği yorumu görüp yayınlamak, gençlerimize düşen bir görevdir. ( ……. ) ( ……. )

DELİL : 2

Lâtîfî Tezkiresi’nden :

[[ Şemsî Hisarlı

– Allah rahmet eylesin –

Bu da Kastamonu’dan, adı geçen şehrin Hisârındandır. Camide görevli na’t okuyucusu idi. Padişahımız mutluluk ve baht ile taht’a çıktıkları sırada öldü. Bu da musiki ilminin ustası ce eşsiz bestecisi idi.

Oniki makàmı oniki burca, yedi âvâzeyi yedi yıldıza, dört şùbeyi dört unsura, yirmidört perdeyi yirmidört saate bölüp hoşlanılan ve meclisleri dolduran pek çok beste yapmıştı. ]]

“Lâtîfî Tezkiresi” : Doç.Dr.Mustafa İSEN (Kültür Bakanlığı, 100 Temel Eser, 1990)

Notum: Kànùnî Sultan Süleymam 1520 yılında taht’a çıkmıştır. Tezkire, 1546’da yazılmıştır.

Dr.Fatma Adile Başer, A.Feridun Öney, Prof.Dr.Alaeddin Yavaşça, Bekir Sıtkı Sezgin, Yavuz Özüstün

DELİL : 3

VÂÂY K’EZ ÂVÂZ-I İN BİST Û ÇEHÂR .

KÂÂRVAN BÜGZEŞT U BÎGEH ŞÜD NEHÂR .

Hz.Mevlânâ

(Fâilâtün fâilâtün fâilün)

Türk mûsıkîsi sisteminde, 1 sekizli içinde 24 perde olduğu özetli çalışmalar; Raûf Yektâ, Hüseyin Sâdettin(Arel), Dr.Suphi (Ezgi) merhûmlar tarafından başlatılmıştır. Akla şimdi şu sorular gelmektedir: Neden öncekikle 17 veyâ diğer bir sayıyı değil de 24’ü ele almışlardır?.. Bu sayıyı 3 mevlevî şeyhinin verdiği mûteber eserlerde bildirilmekte ise de, bu şeyhlere, me’hâz(kaynak) sorulmamış mıdır?.. Sorulmuş, öğrenilmiş fakat yazılmamışsa, en azından son 50 yıl içinde bunun üzerine neden kimse eğilmemiştir?

(Dt.Sâdık Yiğitbaş yazmışsa da, nedense, üzerinde durulmamıştır.)

. Bu ve benzeri soruları çoğaltıp sıralamak mümkün..

. Yıl 1983.. V.Millî Türkoloji Kongresi (26/30.9.) için benden de bir tebliğ isteniyor.. prosedür şöyle: Mart ayında “tebliğin başlığı”, Haziranda “tebliğin özeti” sunuluyor ve buna göre broşürler basılıyor. Kürsüye çıkınca, oturum başkanına; 1’i nezâketen şahsına diğeri Enstitü arşivi için tebliğden 2 kopya veriliyor(fakat buna uyan pek az; çoğunluk, cebinden çıkardığı notlara bakarak, “tebliğ?” içeriğinden uzak konuşmalar yapıyorlar.) Tartışmalı oturumu izleyenlerin sayısı 15’i geçmiyor. Ben fakîr ise, kürsüye çıkmadan önce, bütün dinleyicilere birer kopya veriyorum!..

[ DİPNOT: Bu tebliğ dolayısıyle, o tarihte yazdığım not’dan:

((Tebliğimi daktilo etmek ve fotokopi ile teksir için 27,28 Eylül günleri Kongreye gitmedim; 28.9.1983 Çarşamba günü 40 nüsha fotokopisini yaptırdım. 29.9.1983 günü okumağa başlamadan önce istisnâsız bütün hazır bulunanlara dağıttım. (F.Değerli, C.Atasoy, H.Sanal, Em.Amiral S.Ergin ve ertesi gün O.Savaş’a v.s.).Türkiyat Enstitüsü için bir nüsha da Prof.Dr.Muharrem Ergin’e verdim.)) ]

1983 Mart – Eylül aylarında, vaktimi ve nakdimi harcayarak Hz. Mevlânâ’nın, yaklaşık 25 bin beyitlik Mesnevî-i şerîf’ini tarayıp hazırladığım ve sunduğum “Hz.Mevlânâ ve Mûsıkî” başlıklı tebliğimin bölümleri şöyle:

A)Sazlar (enstrümanlar) ve teferruâtına âit,

B)Perdelere (bir mûsıkî dizisindeki seslere) âit,

C)Makamlara âit,

D)Usûllere âit,

F)Bestekâr veyâ icrâkâr olarak mûsıkîşinâslara âit,

F)Efsâne ve menkıbesiyle mûsıkîye âit,

F)Mûsıkîde dizi’ye âit.

“Perdelere âit” bölümden, konumuzla ilgili cümleleri aktarıyorum: [ ( … ) Bir müzikolog değerlendirmesiyle Mesnevî-i Şerîf incelendiğinde üzerinde en çok durulması gereken beyit, MÛSIKÎMİZDE 24 SES OLDUĞUNU BİLDİREN BEYİT’dir. Hazret-i Mevlânâ bu beyitte “perde” değil de “âvâz” terimini kullanmıştır. Bu “âvâz” kelimesi bâzan yalın olarak, bâzan mûsıkî yönünden üzerinde durulmayacak terkipler içinde ve pek çok yerde geçmektedir. Fakat, “âvâzeş be fen”, “hem-âvâz-u hem-perde” terkipleri ise dikkat çekicidir.

VÂÂY K’EZ ÂVÂZ-I İN BİST Û ÇEHÂR

KÂÂRVAN BUGZEŞT U BÎ-GEH ŞUD NEHÂR

“YAZIK Kİ 24 PERDENİN SESİYLE UĞRAŞIRKEN ÖMÜR KERVÂNI GÖÇTÜ, ECEL GÜNÜ AKŞAMA YAKLAŞTI ! ”

Merhûm Tâhir’ul-Mevlevî’nin yukarıdaki tercemesinde yer alan ve metin fazlası olan “sesini” kelimesini çıkarıp, “perde” yerine de “âvâz”ı yerleştirirsek:

“YAZIK Kİ 24 ÂVÂZ İLE UĞRAŞIRKEN ÖMÜR KERVÂNI

GÖÇTÜ.” cümlesini elde ederiz ve ” 24 ÂVÂZ ” deyiminin “mûsıkî”nin mürâdifi,karşılığı,timsâli,sembolü olarak kullanıldığı netîcesine varırız. ( ….. ) ( ….. ) ( ….. )

Hz.Mevlânâ’nın yukarıda kaydettiğim müzikoloji yönünden pek mühim beyiti; Tâhir’ul Mevlevî’nin Şerh-i Mesnevî’si 1966 baskı tarihli 4.cü cildinde 2196 numaralı ve Mesnevî Dersleri’nde 2186; Abdülkàdir Gölpınarlı’nın Mesnevî Tercemesi ve Şerhi I-II Cilt (1981) Sahîfe 222’de 2203 numaralı beyittir. Âbidîn Paşa’nın 1324(1908) baskı târihli şerhinde 4.cü cilt 69.cu sahîfesindedir. Merhûm Sâdık Yiğitbaş’ın 1972 baskı târihli “Mûsıkî ile Tedâvî” isimli eserine Mesnevî Dersleri’nden naklen aldığı “.ihtiyâr çengî.” kıssası (sahîfe 57-64) içinde de mevcuttur. ((Dt.Sâdık Yiğitbaş, kıssayı naklettikten sonra şu değerlendirmeyi eklemiştir:”Mevlânâ burada Mûsıkî hakkında ileri geri söylenenlere birçok şeyler öğretmekte ve Türk Mûsıkîsinin nazariyâtına da dokunarak Hızır bin Abdullah’ın sözlerini te’yîden Mûsıkîmizde perde adedinin 24 olduğunu açıklamış bulunmaktadır. – ……… – )) ]

Bu Tebliğ’im; Kongre’de sunulduktan 5 yıl, Musiki Mecmuası’nda neşriden 1 yıl sonra yayınlanan BİR KİTABın 147.nci sahîfesinde tenkîde mârûz kaldı: [ Yakın zamanlarda, Arel’in tâkibcilerinden Dr. Cahit Öney, Hz.Mevlâna’nın Mesnevi’sinin bir beyitinde geçen “yirmi dört” sayısını, yeni bir tarihî delil olarak ileri sürmüştür (DİPNOT 78: C.Öney, Bildiri metni, Türkoloji Kongresi, İstanbul, Eylül 1983). Sayın Öney’in bahsettiği beyitte geçen “bist ü cehar” (yirmi dört) herbiri, günün bir saatine (beyitteki ma’nâsıyle ömrün bir zamânına) karşılık sayılan 24 terkîb için kullanılmıştır, (DİPNOT 79: 51. nottaki eser) sekizlide var olduğu sanılan perdeler için sarfedilmemiştir. Mûsıkîyi yakınen bilen Hz.Mevlânâ’nın böyle bir hata yapması mümkün değildir. Klâsik sınıflandırmayı bilmediği ve mes’eleye Arel gözlüğüyle baktığı anlaşılan Cahit Öney yanılmaktadır. ]

Öncelikle Hz.Mevlânâ’nın beyitini şerh edeyim ve sonra da sayın araştırmacı hocamızın yazdıklarını cevaplandırayım:

Hz.MEVLÂNÂ’NIN SÖZ KONUSU BEYİTİNİN ŞERHİ :

Hz.Mevlânâ’nın söz konusu beyiti, aşağıdaki plana(sistematiğe) göre şerh edilecektir :

A) Söz konusu beyitin içinde bulunduğu kıssanın özeti..

B) Söz konusu beyitte geçen deyimler/terimler..

C) Söz konusu beyitin, mûsıkî yönünden özeti..

D) Söz konusu beyitin, “edebî san’atlar” yönünden tedkîki.

E) Kitapdaki tenkîdin her kelimesine cevap,

A) Söz konusu beyitin içinde bulunduğu kıssanın özeti..

Söz konusu beyitin yorumunda, içinde bılınduğu kıssanın önemi vardır ve bu, ileride görülecektir.

“Özeti; tasarladığı sonuca varabilmek için keyfince yapmış olabalir!” dedirtmemek için, kendim birşey söylemeyecek ve bu kıssasından nakledeceğim beyitleriyle Hz.Mevlânâ’yı konuştu- racağım.. (Farsça beyitlerin Türkçeye çevirileri Tâhir’ûl Mevle- vî’ye âittir.)

KISSANIN BAŞLIĞI:

EMÎRÜLMÜ’MİNÎN HAZRET-İ ÖMER RADİYALLAHÜ- ANH’İN ZAMANINDA BİR İHTİYAR ÇENGİNİN NASİBSİZ KALDIĞI BİR GÜNDE MEZARLIĞA GİDİP ORADA ALLAH İÇİN ÇENG ÇALMASI HİKAYESİ

1909

Ân şenîdestî ki der-ahd-î Ömer,

Bûd çengî muTrıbî bâ-kerr u fer.

“Onu işittin mi? Hazret-i Ömer devrinde çeng çalan bir mutrip vardı ki, evvelce şöhret ve o nisbette azamet sahibi idi.”

2080

Çun-ki muTrib pîr-ter geşt û Za’îf,

Şüd zi-bî-kesbî rehîn-î yek rağif.

“O mutrip çok ihtiyarlayıp da zaif düşünce kazanamadığından bir ekmeğe müftekir oldu.”

2081

Gôft omr û mühletem dâdî besî,

LuTfhâ kerdî Hudâyâ bâ-Hasî.

“İlâhî, bana uzun bir ömür ve o kadar zaman mühlet verdin. Benim gibi çer-çöp mesâbesinde bulunan bir mahlûka azîm lutuflar ettin.”

2082

Ma’Sıyet verzîdeem heftâd sâl,

Bâz ne-griftî zi-men rûzî nevâl.

“Yetmiş yıldır günah içinde yuvarlandığım hâlde bir gün rızkımı kesmedin.”

2083

Nîst kesb imrûz mihmân-î tuem,

Çêng behr-î tû zenem k’ân-î tuem.

“Bugün kazanamadığım için sana misâfirim. Senin mihmânın, senin kulun olduğum için sana çeng çalacağım.”

2084

Çengrâ ber-dâşt şüd Allâh-cûy,

Sûy-i gûristân-i yesrib âh-gûy.

“Çengi omuzladı. Âh diyerek ve Allaha ilticâ ederek Medîne kabristanına gitti.”

2164

Bâng âmed mer Umerrâ k’ey Umer,

Bende-î mârâ zi-hâcet bâz-Her.

“Hazret-i Ömere rü’yâsında bir nidâ geldi ki: Ey Ömer, bizim kulumuzu ihtiyaçtan kurtar.”

2181

Pes Umer gofteş me-ters ez-men me-rem,

K’et beşârethâ zi-haK âverdeem.

“Hazret-i Ömer ona dedi ki benden korkup ürkme ki sana Allah tarafından müjdeler getirdim.”

2188

Çun besî bi-grîst v’ez-had rêft derd,

Çêngrâ ged ber-zemîn û Hôrd kerd.

“Bir çok ağladı, derd ve elemi haddini geçti. Nihâyet çengi yere vurup parça parça etti.”

NOTUM: 2.nci mısra’daki “ged”, eski harflerle verilmiş metinde “zed” olarak kayıtlı..

2193

Harc kerdem umr-i Hodrâ dem-be-dem,

Der-demîdem cümlerâ der-zîr-ü-bem.

“İşte o kıymetli ömrümü boşa geçirdim. Nefeslerimin hepsini de (tiz ve pes) sesler yolunda üfürdüm.”

2195

Vây k’ez tîzî-i zîr-efkend-i Hurd,

Hâşg şüd kişt-î dil-î men dil bi-murd.

“Vah yazık ki (zîrefgend-i hurd) makamının tizliğinden, yâni onu düşünüp onunla meşgul olmaktan kalbimin mazrû’âtı, yâni orada bulunması lâzım gelen ma’nevî zevkler kurudu, hattâ gönlüm öldü.”

2196

Vây k’ez âvâz-i in bist û çehâr,

Kârvân bü-gzeşt u bî-geh şüd nehâr.

“Yazık ki yirmi dört perdenin sesiyle uğraşırken ömür kervânı göçtü, ecel günü akşama yaklaştı.”

2211

Çün-ki FârûK âyinê esrâr şüd,

Cân-i pîr ez-enderûn bîdâr şüd.

“Fârûk-ı A’zam, esrâr-ı Hüdâya ayna olunca ihtiyârın rûhu derûnundan uyandı.”

NOTUM: Hz.Mevlânâ’nın bu kıssası, tasvavvûfî mesajları yönünden değil; verdiği, o devirdeki mûsıkî bilgilerini ortaya çıkaracak 13 beyiti ile özetlenmiştir ve E) maddesinde değer- lendirilecektir!.

B) Söz konusu beyitte geçen deyimler/terimler..

Aralık 1987 tarih, 419 Nu. Musiki Mecmuası’nın 13-22.

sayfalarında yer alan, “HAZRET-İ MEVLÂNÂ VE MUSİKİ”

başlıklı tebliğimden alıntı aşağıdadır:

[ B) Perdelere (bir mûsıkî dizisindeki seslere) âit, Mesnevî-i

Şerîf’de kayıtlı terimler, bilgiler, görüşler:

Mesnevî-i Şerîf’de ve o zamanki hemen her eserde aynı bir kelime hem perde hem ses hem makam yerine kullanılmış veyâ şerh olunmuştur. Misâl olarak, Mesnevî-i Şerîf’de geçen Perde-i Iràk tâbîrini Tâhir’ul-Mevlevî: “Irak perdesi”, Âbidin Paşa ise “Iràk Makàmı” diye terceme ve şerh etmişlerdir. Bu kelimeler:

“Savt”, “Nevâ”, “Âvâz”, “Bang”, “Perde”, “Nağme”dir.

Mesnevî-i Şerîf’de sesler (geniş mânâsıyle -sesler- diyelim) ince: “zîr” veyâ kalın: “bûm, bâm” olurlar ve “bang”, “âvâz” bu sıfatlarla terkîbe girer: “âvâz-ı zîr-u bâm”, “bang-i zirrâ gibi.. Bir müzikolog değerlerdirmesiyle Mesnevî-i Şerîf incelendiğinde üzerinde en çok durulması gereken beyit, MUSIKÎMİZDE 24 SES OLDUĞUNU BİLDİREN BEYİT’dir. Hazret-i Mevlânâ bu beyitte “perde” değil de “âvâz” terimini kullanmıştır. Bu “âvâz” kelimesi bâzan yalın olarak, bâzan mûsıkî yönünden üzerinde durulmayacak terkipler içinde ve pek çok yerde geçmektedir.

Fakat, “âvâzeş be-fen”, “”hem-âvâz-u hem-perde” terkipleri ise dikkat çekicidir. ( ….. ) ] “Âvâz-ı zîr ü bâm”, “ince ve kalın= tîz ve pest âvâz” tamlamasından “âvâz”ın “SES” demek olduğu açıkca bellidir. Günümüzde de söylenen “avazı çıktığı kadar” deyimindeki “avaz”, Farsca “âvâz”ın Türkçeleşmiş şeklidir ve “SES” demektir.

Bedr-i Dilşâd ise, “Murâd-nâme”sinde, “Perde veyâ Âvâz” yerine “EV” terimini kullanmış, karışıklığı gidermiştir. [DİPNOT:

“BEDR-İ DİLŞAD’IN MURÂD-NÂMESİ” Yrd.Doç.Dr.Âdem Ceyhan; Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları 2949, Eğitim Dizisi 12, İstanbul 1997. (Cilt 2’de:) Sahîfa 732(Beyit 6215), s.735(B.6240), s.736(B.6247), s.741(B.6291)’de EV deyimi kullanılmıştır. (Konu dışı not: s.742/743(B.6311/6312)’de “Hz.Muhammed Aleyhisselâm’ ın, gece yarısından sonra Kur’ân-ı kerîmi ZENGÜL MAKÀMInda okuduğunun rivâyet edildiği” bildirilmektedir.]

[[ Konu dışı : TAŞ PLAĞI OLANLARA NOT: Neyzen Tevfik merhûmun. yeşil göbekli bir taş plakta tesbît edilmiş “Bestenigâr Taksîmi”ni 78 devir yerine bir de 45 devirli olarak çalıp dinleyiniz!!.. ]]

C) Söz konusu beyitin özeti:

“Ömrümü, 24 âvâz ile uğraşarak harcadım”dır.

D) Söz konusu beyitin “edebî san’atlar” yönünden tedkîki:

Hz.Mevlânâ’nın “24 Âvâz” deyimi geçen beyitinin şerhi için, Edebî San’atlar’ı ve özellikle “Mecâz-ı Mürsel”i bilmek ve benim de bunu anlatmam gerekmektedir: “Camdan dışarıya baktı (veyâ) seslendi” dendiğinde; ‘pencere’ kasdedilmektedir. Cüz'(parça) zikr- edilmiş, Küll(bütün) murâd olunmuştur. Bunun tersi(mukàbili) de mümkündür: Küll(bütün) zikredilir(söylenir), cüz’ kasdolunur: “Kapı çalınıyor!” dendiğinde kapının zili veyâ tokmağı kasdolunmaktadır. Buna, Osmanlı Türkçesi’nde “Zikr-i cüz’ / İrâde-i küll” denirdi. (DİPNOT: “Osmanlıca” denmez, “Osmanlı Türkçesi” denir.) (DİPNOT: Mürsel mecâz yalnızca “cüz’/küll” ikileminden ibâret değildir; çeşitleri vardır… (Hâl/Mahâl, Umûm/Husûs, Lâzımiyet/Melzùmiyet gibi..) Mürsel Mecâzda geçen “cüz” deyimini “parça”, “rükn”, “unsur”, “parametr”.. kelimelerini kullanarak açıklayabiliriz. İslâmî literatürde, edebiyatta, bu edebî san’at yapılırken kullanılan cüz’ler, birden fazla ve birbirinden daha şümûllü küll’leri ifâde edebilir. Örnek olarak: “Alnı secdeliler” deyimi “namaz kılanları” -özel terimiyle”musallîleri”-belirttiği gibi, daha şümûllü(kapsamlı) “bütün müslümanlar”ı da ifâde eder. Bâzı “rükn”ler ise, âdetâ yalnızca bir tek bütünü işâret eder ki bunlara: “rükn-i şedîd” diyenler vardır. Fazla uzatmadan belirteyim ki; Hz.Mevlânâ:

“Ömrümü 5 âvâz” ile uğraşarak geçirdim!” deseydi Pentatonik(5 sesli) mûsikîyi; “7 âvâz”ı sebep göstereydi “ehl-i kitap dünyâsının mûsıkîsi”ni kasdetmiş olurdu. “12 âvâz”, Batı müziği; “24 âvâz”, Türk mûsıkîsi’nin “rükn-i şedîdleri(dominant parametreleri)”dir. Bunları(mürsel mecâzı) ve diğer edebî san’atları bilmeden, Eski Türk Edebiyâtı Ana Bölümü’nün en zor ve nihâî konusu olan “Metin şerhi”ne cür’et edenlerin yanılmaları kaçınılmazdır!..

Hz.Mevlânâ’nın söz konusu beyitinin doğru yorumu için, Eski Türk edebiyâtı ileri bilgilerini bilmek şart mıdır?.. Elbette değil- dir. İlköğretim me’zûnu olmak bile yeterlidir : , Sözünü ettğim kitapda, konumuz ile ilgili cümleler aynen şöyle: [[ Yakın zamanlarda, Arel’in tâkibcilerinden Dr. Cahit Öney, Hz.Mevlâna’nın Mesnevi’sinin bir beytinde geçen “yirmi dört” sayısını, Arel sistemine yeni bir tarihî delil olarak ileri sürmüştür(78). Sayın Öney’in bahsettiği beytte geçen “bist ü cehar” (yirmi dört) herbiri, günün bir saatine (beytteki ma’nâsıyle ömrün bir zemânına karşılık sayılan yirmi dört terkîb için kullanılmıştır (79), sekizlide var olduğu sanılan perdeler için sarfedilmemiştir. ] ] Yazıyı basit bir incelemeye alsak, şunu hemen farkediyoruz: Hz.Mevlânâ, “24 âvâz” sıfat terkîbi(tamlaması) kullandığı hâlde,terkîbden “24” sayı-sıfatı cımbızla çekilip alınıyor ve “âvâz” cins-ismi hiç dikkate alınmıyor; sıfat terkîbi bütün olarak yorumlanmıyor.. Hz.Mevlânâ, sanki, “Ömrünü 24 âvâzla tüketti” yerine, “Ömrünü 24’le tüketti” demiş gibi?!. Kaldı ki; sıfat terkiblerinde asl olan “isim”dir; sıfat ise, onu tavsîf ederek, aynı “cins” içindekilerden farklılığını ortaya koyar. Örnek olarak: “Kırmızı bayrak” sıfat terkibinde asl olan, “bayrak”dır ve “kırmızı” sıfatı, onu; yeşil bayrak, mâvi bayrak, beyaz bayrak.. dan ve çok renkli bayraklardan ayırd etmektedir. “24 âvâz” da, onu; “5 âvâz” veyâ 7, 12, 17 âvâz’dan ayırd etmektedir, Kitapda, “âvâz” cins ismi dikkate alınmayıp “mürekkep makamlar”a hükmedilince, “âvâz = mürekkep makamlar” ucûbe denklemi ortaya çıkmıyor mu?.. Evet.. Eski Türk edebiyâtında metin şerhi(çoğulu mütùn şerhi), herkesin yelteneceği bir şey aslà değildir!.

E) Kitapdaki tenkîdin her kelimesine cevap:

Kitapdaki “Arel gözlüğü..”, “Mûsıkîyi yakınen bilen Hz.Mevlânâ’nın böyle bir hata yapması mümkün değildir.” [DİPNOTUM: “Hz.Mevlânâ, eğer bu beyitiyle Mûsıkîmizin 24 âvâzlı/sesli/perdeli olduğunu kasdetseydi hatâ yapmış olurdu!” demek istiyor!] “klasik sınıflandırmayı bilmemek” sözlerini cevaplandırmak, benim için, ilim/ilmî tenkîd dışı “polemik”e sapmak demektir. Şunu önemle belirtmek isterim ki; kasdım, sâdece; Millî mûsikî sistemimizde perde sayısı konusunda hâlen mevcut tereddüdlerin tamâmen ortadan kalkmasıdır ve kendimi savunmak/temize çıkartmak, diğer çalışmalarına ve şahsına saygı duyduğum bir arkadaşımıza târizde bulunmak değildir. Bununla berâber, tamâmen aynı konuda ve aynı kitabın aynı sayfasındaki “Şeyh Mahbub Risâlesi” haksız sataşmalarından ziyâde, gene aynı derd olan “hatâlı metin şerhi”ni tashîh edeceğim.

Bu bölüme, bir beyitimle son veriyorum:

Değiş etmiş bir avuç inciyi arpayla horoz;

24 perdeye verdim güzelim yıllarımı!..

VEZİN: Feilâtün(Fâilâtün) feilâtün feilâtün feilün(fa’lün)

[DİPNOT: Bu pek basit gibi görünen beyitimde; “mürsel mecâz”a ilâveten , “irsâl-i mesel”, “teşhîs”, “mukàbele”, “istiâre”, “tevriye”.. edebî san’atları da kullanılmıştır.]

DELİL : 4

[[ Ve bir düzen dahî vardır yirmidört perdedir.

Bunun gibi düzene düzen-i muhâlif derler.

Bu düzende mecmû-i makàmât ve âvâzeler ve şu’beler bitemâmihî bulunur. Tatvîl-i kelâmdan ve riâyet-i edebden ötürü zikrolunmadı. İşbu esrâr-ı hafiyyedendir ammâ, ş’ol düzenler kim yukaru zikrolundu, bu düzen onlardan ihrâc olunur. Eğer aklın yârî kılursa fehm idesin kim bu matârih-i ezkıyâdır. Bu düzeni ifşâ itmemeklik üstâzlardan vasıyyetdür; anın çün zikretmedik. ( … ) Varak 38b,39a ]]

SEYDÎ (H.910 – M.1504/1505)

Seydî de 24 perdeden bahsediyor!..

Söz konusu kitapın 147nci sayfasından: [[ ( … ) tarihî bir dayanak aramaya çalışan Arel, bula bula, “Şeyh Mahbub Risâlesi(76) diye adlandırdığı kitabdaki: “… bir düzen dahî vardır yirmi dört perdedir…” cümlesini ele geçirip, onun arkasına sığınabilmiştir. Aslında, sazların perdelerinin muhtelif şekillerde düzenlenişinin anlatıldığı bölümde kullanılan bu cümlenin, sekizlinin bölünüşünü mü, yoksa çeşitli sazlarda kullanılan perdelerin sayısını mı gösterdiği açıkça belli değidir. Bir an için onu, sekizlinin bölünüşü kabûl etsek bile, bu bölünmenin eşit aralıklarla mı “gayri müsâvî” aralıklarla mı yapıldığına dair ortada en ufak bir işaret yoktur. Üstelik, cümlenin devamında, bu düzenin, “düzen-i muhâlif” yani, asıl düzene aykırı bir düzen olduğu açıkça beyân edilmişti(77). Bu cümle, sıhhatli bir delil olarak kabul edilemez. ]]

Tezyifkârâne kelime ve deyimleri ayıkladıktan sonra, tenkîde değer cümleleri ele alıp cevaplandırıyouum:

[[ Aslında, sazların perdelerinin muhtelif şekillerde düzenlenişinin anlatıldığı bölümde kullanılan bu cümlenin, sekizlinin bölünüşünü mü, yoksa çeşitli sazlarda kullanılan perdelerin sayısını mı göster- diği açıkça belli değildir. ]]

[Sazların PERDELERİNİN muhtelif şekillerde düzenlenişi” , “se-kizlinin bölünüşü” , “çeşitli sazlarda kullanılan PERDELERİN sayısı”] ta’rîfi/araştırmasının, aynı sonuca, yâni, sekizlideki perde sayısına müncer olacağı zımnen i’tirâf edildikten somra: [Bir an için onu, sekizlinin bölünüşü kabûl etsek bile, bu bölünmenin eşit a- lıklarla mı “gayrı musâvî” aralıklarla mı yapıldığına dair ortada en ufak bir işâret yoktur.] cümlesiyle; “sekizlideki perde sayısı 24 mü, değil mi?” özetli konu saptırılarak; “perdeler arasındaki aralıkların eşit olup olmadıkları hakkında ortada en ufak bir işaret bulunmadığı” ileri sürülüyor. [“24 perdeli/perde aralıkları eşit(çeyrek sesli)” diye mûsıkîmize yapılan ve günümüzde değeri kalmamış bir sataşma îmâ ediliyor! Kısaca belirtelim ki; “24 sesli/çeyrek aralıklı hayâlî bir sistem”de, yarım aralıklar arasında birer perde bulunması gerektiği, mantık îcâbı iken, mûsıkîmizin mi – fa aralığında bir perde yoktur. ( bu hususta en ufak bir işâret bulunmadığı ) sözüne gelince… Seydî, eserini inceleyeceklere, defâlarca “Eğer aklın yârî kılarsa” şartını ileri sürerek ikazda bulunuyor!..] “Düzen-i muhâlif” deyiminin yanlış yorumuna gelince… Sayın Hocamız; bu konudaki görüşlerine şu 2 cümle ile son veriyor: [ Üstelik, cümlenin devâmında, bu düzenin “düzen-i muhâlif” yani, asıl düzene aykırı bir düzen olduğu açıkça belli edilmişti(77). Bu cümle, sıhhatli bir delil olarak kabul edilemez. ] Bu paragrafta, “muhâlif” terimi, “aykırı” sözüyle karşılanıyor. Evet.. “muhâlif” kelimesi bir ıstılahdır(terimdir) ve yorumunda, o çağın ve daha önceki yüzyılların anlayışı dikkate alınmalıdır. (06.07.2005)

“Muhâlif” kelimesini ve “düzen-i muhâlif” deyimini ilk defa Mart 1991 tarihli 432 numaralı Musiki Mecmuası 10 uncu sayfası 2 inci sütununda açıklamıştım.. Günümüzde: “Havanın muhalefeti” denince, havanın elverişszliği, kötülüğü akla gelir. Seydî’nin yaşadığı 16 ncı yüzyılda ve günümüzde ise İslâmî bir terimdir: Muhâlefetün li’l-havâdis

deyimi Akàid ve Kelâm kitaplarında şöyle açıklanmıştır: Buradaki muhâlefet kelimesi “eşsiz, bebzersiz..” ve havâdis ise “sonradan vâr edilenler” şeklinde açıklanmakta ve bu tenzîhî sıfata “sonradan olanlara

benzememek, eşsiz, benzersiz mânâsı verilmektedir. Muhâlefetün li’l-havâdis, Cenâb-ı Hakk’ın tenzîhî sıfatlarındandır. (Diğerleri Kıdem, Bekà, Kıyâm bi-nefsihî, Vahdâniyet’dir.)

Muhâlif ırak, Muhâlif rast, Muhâlif uşşak makamlarını, “muhâlif” in günümüzdeki meteoroloji terimine göre anlarsak; Kusurlu ırak, hatâlı rast, Aykırı uşak makàmı diye anlamamız gerekir ve yanlış yapmış oluruz.

İLÂVE (10.03.2008)

Mùsıkîmizin icrâkârları; Karma fasıllar ses san’atkârları, erkekler faslı ses san’atkârları, kadınlar faslı ses san’atkârları; Koroların kadın ve erkek koristleri; solist kadın veya erkekler (ve fasında ser-hânende, koroda koro şefi) seslerinin karakterine, ambitüsüne göre “5 sesten icrâ edilsin! 4 sesten icrâ edilsin! 2 sesten icrâ edilsin! …” şeklinde isteklerde bulunmakta ve sâzendeler bunun zorluğunu çekmektedirler.

Hüseyin Sâdettin Arel merhùm makamları tarif ederken, her birinin, hangi perdelere göçürülmesinin imkânsız olduğunu belirtmiştir. Ses san’atkârlarının veyâ şeflerin yukarıda anlatılan taleplerini karşılayabilmek için çeşitli neyler yapılmış ve kanunlara da mandallar ilâve edilmiştir(11). Perde bağı olmayan (ud gibi) sazların icrâcıları dahî önceden bir soruşturma yapıp, ona göre akort yapmışlardır.

Misâller vereyım: Merhùm Cahit Atasoy; son yıllarından birisinde, ikàmetgâhında bizleri bir araya getirmişti. Merhùm Dr. İrfan Doğrusöz 4 sesten şarkı okuyacağını bildirdi. Merhùm Rüştü Eriç: “Ben sizin 2 sesden okuyacağını düşünerek udumu ona göre akord etmiştim; kendimi yoramam; bu sebeple refâkat edemeyeceğim” dedi. Hâtıra bâbında olduğu için, ikinci misâli teferrùâtıyle anlatacağım:

25-30 yıl önce idi.. Fatih’de Amcazâde medresesinde Pazar günleri toplanır Âyîn-i şerîf geçer ve bundan zevk duyardık. Pek çoğumuz notist idi; kitabı açar, bahtımıza hangi Âyîn-i şerîf çıksa onu hatâsız icrâ ederdik. Çalınan Peşrev, işimizi kolaylaştırır idi. Değerli misâfirlerimiz de olurdu. Ahmed Bîcan Kasaboğlu Dede efendi de birgün misâfirimiz olmuştu ve benim tavrımı beğenmiş, mektuplaşmak için adresini vermişti. “- Soyadımı KasaBoğlu yerine KasaPoğlu diye yazarsan zarfı, açmadan yırtarım! demişti. Atasoy, baş misâfire hahgi âyîn-i şerîfi dinlemek istediğini sorardı. “-Siz hangisini isterseniz! cevâbı karşısında: “- Sizin nâmınıza kitabı açıyorum; ne çıkarsa onu akuyacağız! dedrdi. Birgün: Önümüzdeki Cumartesi günü Libya Konsolosluğu’na dâvetliyiz! dedi ve bana sorunca: “- Güftesi Arapça olan Sùznâk âyîn-i şerîfi okumamız münâsiptir; dedim. Fikrim uygun görüldü. Salı akşamı telefon görüşmemde başka bir âyîn-i şerîfi okuyacağımızı bildirdi. Cuma günü daha başka bir âyîn-i şerîfden bahsetti. Ertesi günü lâpa lâpa kar yağıyordu. Konsolosluğa gittik. Prof. Dr.Nevzat Yalçıntaş, Ahmet Kabaklı (merhum), Prof. Dr. Ayhan Songar orada idiler. Önce güzel bir sohbet oldu. Ahmet Kabaklı, Cenap Şahâbettin’in Elhân- şitâ’sını okudu. Atasoy; “- Muhterem Songar aynı zamanda bir ùdîdir dedkten sonra eline ùdu tutuşturdu. Songar; Neyzen Tevfik’in Nihâvend Peşrevini çaldı. Ve Atasoy “ Açın Nihavend Âyîn-i şerîfini, onu okuyacağız; âyînin peşrevi de istemez; vakitten kazanmak için Neyzen Tevfik’ininle yetineceğiz! dedi ve güçlü sesiyle âyîni okumağa başladı. Bizler de peşine takıldık. Sazlarımıza gelince.. Kudumzenimiz Fatma Âdile Başer için ve bir kısım sâzendelerimiz için mesele olmadı ise de bâzı sazlarımız sustu.

Neyzenlerimiz; çeşitli akortta neyler kullanarak bu transport/göçürme işini hâlletmişlerdir. Bu ney çeşitlrini Merhùm Haydar Sanal(**) ; Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi C:1 s:517-521 (İstanbul 1988) de ve târih boyu gelişimi ile AHENK maddesinde istifâdemize sunmuştur. Pek çok değerli âlim ve neyzenden misâaler vermiş ise de, ney yapımcısının (Câfer Açın’ın) tablosu öncelkle dikkate alınmalıdır: [ Cafer Açın, ney ailesini ‘icrada kullanılanlar’ ve ‘sistemde bulunanlar’ şeklinde ikiye ayırmıştır. İcrada kullanılanlar on altı ney ve nısfiyeden ibarettir. (…..) ]

(*) Transport icrâda kolaylık sağlamak için ilâve edilen mandalların sayısını hasâba katarak sekizlide perde sayısına hükmetmek hatâsına düşülmemelidir.

(**) Hocaların hocası, İstanbul Belediye Konservatuarı’nın tek mezunu merhùm Hadar Sanal’dan (yüksek tahsil diploması yok diye) Profesörlük, Doçentlik, Yardımcı doçentlik ünvanları esirgenmiştir!.. O devrin en değerli müzikoloğu Yılmaz Öztuna Konservatuar öğretim kadrosuna katılmamıştır. Hiçbir mùsikîden anlamayan bir profesör de, konjonktür gereği, kurucu – öğretim üyesi – tek seçici! olmuştur. Hz.Mevlânâ’nın bir beyitini ifâde eden levha hakkında not: 1984 yılında Bahçelievler’de bir kliniğin röntgen mütehassısı idim. Bu klinikde Op.Dr.(K.B.B. mütehassısı) Perviz Paşaoğlu yakın arkadaşım idi. Aslen Âzerî olan arkadaşım tıb tahsîlini ve ihtisâsını Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde yapmış değerli bir münevver(aydın) olduğundan Farsça metinlerde bana yardım ederdi. Bir gün; klinikde sohbet ederken Hz.Mevlânâ’nın (24 âvâzı ifşâ eden) beyitini gösterdim. Hemen, bir kurşun kalemi çakı ile yontarak kalem-i hatt-ı arabî haline getirdi; dolmakalemim için hazır bulunan hokka içindeki yeşil mürekkebe batırıp, kendisine, acele bulup verdiğim bir pelür kâğıda, 3-5 dakîkada yukarıda gördüğünüz levhayı yazdı. Bu levhayı değerli bir hâtıra olarak saklamıştım. Çeyrek yüzyıl sonra websitemi değerlendirdi. (C.Ö.)