Yukarıdaki fotokopi ve benzerlerinin açıklaması için tık’layınız: ŞİİRLERİM > Rubailerim

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

çocuğun evinden getirdiği çekirdek repertuar(x) ele alınıp, “küçük parçalara ayrılmış yeni

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şu husùsu da yazmaktan kendimi alamıyorum: İlim hazînesinin Başsözcüsü sevgili Peygamberimizin(S.A.S.); huzùrda tilâvette bulunanlardan; “hareke değişikliği yapana: Doğru okudun!” , “irâb değişikliği yapana: Doğru okudun!” , “teleffuz değişikliği yapana: Doğru okudun!.” , “iştikak hatâsı yapana: Sen de doğru okudun” …. buyurduklarını kabûl edemiyorum; çünkü bunun sonu: “Hatâ yapın ama, hatâ çeşidi 7’yi aşmasın!”a varır. Ayrıca, 7 harfin; hadîs-i şerîflerde zikredilen şifâ verici husûsiyeti, yorum yapılırken görmemezlikden gelinmemelidir( Site’min “Klasik Türk Mùsıkîsi” bölümünde bu konularda teferùat vardır.. lûtfen inceleyiniz.)

Varsa şâyet yanlışım ma’zûûûr gör:

Ey azîz; Allàhu a’lem bissevâb!..

                 

ÖNEMLİ NOT:

Bir kısım müzikologlarımızdan şöyle bir i’tirâz  gelebilir:

[ Batı müziğinin 12 perdeli, musikimizin 24 perdeli olduğunu söylüyor,  24 perdeden 7’sinin ana-sesler olduğunu ilâve ediyor ve bu 7 ses üzerinde duruyorsunuz. Bu doğru kabùl edilse bile, Batı müziğinin 12 perdesinin de 7’si ana-sesdir. Ve bu sesler; Batı müziğinde DO RE Mİ FA SOL LA Sİ olup; musikimizdeki Çargâh:Do, Nevâ:Re, Hüseynî: Mi …. dir; yani, Batı müziğinde ve musikimizde, her ikisinde ana-perdeler sayısı 7’dir ve sadece isimleri değiştirilmiştir. ]

Batı müziğinde ve millî musikimizdeki ana-perdeler, çok kimsenin bilgileri aksine, birbirinin aynı değildir. Örnek olarak Batının 440 titreşimli LÂ’sına göre DÜGÂH’ı akord ediniz; Sİ’nin frekansı ile BÛSELİK’in frekansı farklı olacaktır, DO’nun frekansı ile ÇÂRGÂH’ın frekansı farklı olacaktır, RE ile NEVÂ’nın …….. frekansı farklı olacaktır. Yâni; Batı’nın ve bizim 7 sesi birbirinin aynı değildir. Ve ilâveten; Batı müzüğinde perde aralıkları birbirine musâvî, bizde ise gayrı musâvîdir. Eğer musiki sistemimizin perde aralıkları birbirine eşit olsa idi (çeyrek sesli olaydı) Batı müziğinin 12 sesinin tam karşılıkları musikimizde yer alacaktı, çünkü bu çeyrek seslerin aralıkları 50 sent olacaktı. Gene de, musikimdeki diğer 12 perdenin karşılıkları Batı müziğinde bulunmayacaktı!..

Bu söylediklerimi,   musiki  âlimimiz  Hüseyin Sâdeddin  AREL  merhùmun,  1 Mart 1950 tarih – 25 sayılı Musiki Mecmuası’nın 21/22nci sahîfelerinde   “Susak Emre” nâm-ı müsteârıyla çıkan Faydalı Bilgiler Türk ve Batı musikisinde perde farklarına dair: başlıklı yazısıyla perçimliyor ve ehemmiyetine binâen yazının tamâmını kaydediyorum:   (Bu çizelge incelendiğinde; mùsıkîmizde “çeyrek ses” bulunmadığı da, hüseynî-aşîran ve onu tâkîb eden Acem-aşîran arasında perde olmadığı görülerek anlaşılır.)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    Cemal Uşşak            Kasım 1990                    Cahit Öney

 

NOT: YENİ NESİL isimli günlük gazetenin 9 Aralık 1990 Pazar günkü nüshası 10. ve 8. sayfalarında çıkan, Cemal Uşşak’la yaptığım sohbetden: [[ Musiki ile fiilen ilgim, 1949 yılında Milli Türk Talebe Cemiytinin musiki çalışmalarına katılmakla başladı. 1948’den itibaren yayın hayatına başlayan Musiki Mecmuası ile ligilenmeye başladım. Bu mecmua halen de yayınlanmaktadır ve benim irtibatım sürmektedir. Etem Ruhi Üngör Bey büyük bir azim ve gayretle mecmuanın yayınını sürdürüyor. Ben de elimden geldiğince kendisine yardımcı olmaya çalışıyorum.    Ben, daha ziyade musikinin edebiyatla olan münasebetleri üzerinde ilgilendim. Şimdi üzerinde çalıştığım konu da, “İslâmî Musikî Metinleri’nin Seslendirilmesi”dir. Bazı şeyler maalesef yanlış yerleşmiştir. Meselâ: Bizim meşhur Tekbîr’imiz vardır. Merhum Buhurîzade Mustafa Itrî’nin bestelediği söylenen.. Bir defa Itrî böyle bir beste yapmamıştır. Itrî, Tekbîr’ı o şekinde terennüm etmiştir. Başka şekillerde de söylenebilir. Ben bunun “Beste” olarak ifâde edilmesini şiddetle yanlış buluyorum. Başkaları başka şekilde de söyleyebilirler. Nitekim ben Kelime-i şehâdeti kendimce bir tertip üzerine ve tecvid kaidelerine riayetle söyledim. Bizim arkadaşlar da benimsediler.    Meselâ bir müezzin efendi Ezân-ı Muhammedî okuyor. “Aa, rast makamında” diyoruz. Ama unutmamak lâzım, o hiçbir zaman bir musiki formu değildir. Olamaz da..   Musikiyi bilmek de, Kur’an’ı usulüne uygun okumak için kâfî değildir. Tecvid bilmek lâzımdır. Tecvîdin Tefhim, Terkik, Medd, Vakıf.. bahislerini bilhassa öğrenmek lâzımdır. Hattâ mânâsını bilmek gerekir. Çünkü, Cehennemle ilgili âyetleri alçak sesle, Cennet’le ilgili âyetleri de hüzünle okumak câiz değildir. Mânâsını kabaca olsun bilmezseniz, buna nasıl riâyet edeceksiniz? Tahvîl-i edâ, Tahzîn-i sadâ gibi ince ve hassas konular var. Şimdi bu mevzu üzerinde çalışıyorum.    Maalesef, Dr. Suphi Ezgi merhum bu konulara vâkıf olmadığı için, kitabında büyük hatâlara düşmüştür. Bâzı hocalarımız, Tekbîr’i besteledi diye, onu, hâşâ tekfîr etmektedirler. Itrî Tekbîr bestesi filân yapmamıştır. Onun Tekbîr’i okuyuş tarzı ve üslûbu, zamânında, sonra gelen Müslümanlarca da benimsene benimsene de günümüze kadar gelmiştir. Ancak, Dr. Suphi Ezgi merhum gibi bâzıları onu beste olarak göstermişlerdir. Dr.Suphi Ezgi Türk musikisi nazariyâtı 3. cildinde, Ayete’l-Kürsî’nin bile notasını neşretmişti. Ve bestekârı olarak da Abdülganî-i Gülşen adını vermişti. Âyet-i kerîmeler asla bestelenemezler, serbestce ve sesle tezyîn ve tilâvet olunurlar.  Suphi bey merhum diyor ki, “Salât-ı ümmiye usûlüne uygun okunmuyor. Ben onu Vals (Semâî) usûlüne oturttum.” Böyle şey olamaz. Bir usûlle söylenecek diye bir şey yoktur. Be bunu bir tebliğimde de belirtmiştim. Burada bir tempo söz konusudur. İllâ da usûl aramaya kalkışılırsa, şu şu usullerin terkîbinden meydana gelmiştir, denilebilir. Ama böyle olacaktır diye bir kaide yoktur. (……) Ben dinlediğimde muazzeb oluyorum. Salât-ı ümmiye’yi bir takıl sazlarla icrâ ediyorlar. Hanım sesleriyle ilâhîler okunuyor. Bunlar geçmişimizde böyle mi olmuştur?  Kadınlar kendi aralarında ilâhîleri okuyabilirler. Kadın-erkek muhtelit bir şekilde dînî muslkî icrâ edilemez.  Salât-ı ümmiye mâzîmizde udla, tanburla mı icrâ edilmiştir? (…) Dînî musikî korolarını kilise korolarına benzetmemek gerekir. (……) ]]

—————————————————————-       

(*) Münhasıran medd-i munfasıl’da, medd-i ârız’da, medd-i liyn’de Tevessüd yapılabilir; medd-i muttasıl’da, medd-i lâzım’da Tùl yapılabilir..

 

(**) Bir kısım müzikçiler şöyle îtirâz edebilirler: [[ “Tecvîdin; aynı harfde Tefhim ve Terkik sıfatları birleşemez” kuralından, Türk müziğinin çok-sesliliği (polifoniyi) kabûl edemediği sonucuna varıyor iseniz de, “Vişneli, kaymaklı dondurmam..” , “Çil horozum kayboldu..” gibi pekçok halk ezgisinin polifonik sunuluşları “Çağdaş Türk müziği” repertuarında yer almaktadır.?! ]]

İşte cevâbım:  Sözü geçen halk ezgileri, 24 perdeli ve eşit olmayan aralıklı İslâmî mùsıkî sistemine göre değil, eşit aralıklı (tanpere) ve 12 perdeli Batı müziği notasyonuyla tesbit edilip çoksesli hâle getirilmişlerdir. Bu sebeple, halkımızın dilindeki perdeleri tahrîf edilen bu ‘yapıt’lar bilimsel olarak aranjman olarak isimlendirilir ve aslà Türk mùsıkîsi eseri sayılamaz. Aslen karakalemle yapılmış bir tabloyu, bir çocuğun, renkli kalemlerle boyaması ile Çağdaşçıların Halk ezgilerimize müdâhalesi arasındaki fark, çocukların cehli ve Çağdaşçıların kasdı husûsundadır. Bu kasdın mâhiyeti; Cumhuriyet gazetesi 11.1.1957 tarihli nüshasında kayıtlıdır: “Devrim demek bir toplumun ekonomik üretim tekniklerinden, örflerinden, âdetlerinden, geleneklerinden tutun da en yüksek değerlerine, zevkine kadar her şeyin değişmesi, altüst olması, yerine yeni tekniklerin, kuralların, değerlerin konulması demektir.” Nurettin Şazi Kösemihal’in bu devrim tarifini Ercüment Berker, 1 Kasım 1957 tarih-117 sayılı Musiki Mecmuası’nda cevaplamıştır.

 

(***) Marmara Üniversitesi’nde “Geleneksel Türk San’atı” konulu bir konferans veren Prof.Dr.Glassie, “Dünyada bana göre, gerçek ve güçlü kültüre sahip iki ülke var. Bunlardan birincisi Japonya, ikincisi de Türkiye’dir.” 1982’de İstanbul’a gelip Süleymaniye Cami’ini görüp ülkesine döndükten sonra Türkçeyi öğrendi, Türk kültürünü tanıdı. Geleneksel sanatların din öğesiyle gelişme gösterdiği konusuna dikkat çeken Prof.Glassie, “Sizin bütün sanat eserlerinizde aynı kültürü gördüm. Bu ortak kültür dinden, yani islâmiyetten doğmaktadır. San’at dinin çiçeğidir. ABD’de din çok zayıf. Bu yüzden geleneksel sanatlar da çok zayıftır” dedi. Prof., daha çok halıcılık ve çinicilik alanlarında araştırma yapıyor. (5 Temmuz 1994 Beklenen VAKİT gazetesi)

 

Ek 21.05.2007

       “Kelime-i şehâdet” ve “salât-u selâm” seslendirmelerimin notaları Musiki Mecmuası’nın Mart 1991 tarih, Nu.432 sayılı nüshası 19. sahîfasındadır. Bu 2 notaların üst bölümünde şunlar yazılıdır:

   [[[ KELİME-i ŞAHÂDET     Tecvîd kàidelerine göre seslendiren: Dr.Cahit Öney (12.3.1983)

        SALÂTÜ SELÂM     Tecvîd kàidelerine göre seslendiren: Dr.Cahit Öney (25.3.1983)  ]]]

19. nota sahîfasının altında şunlar yazılıdır:

  [[[ ÖNEMLİ NOTLAR:

1)      Kelime-i şehâdet ve Salât-ü selâm İslâmî ibâdet metinleri kadın ve çalgı olmadan, yalnızca erkek sesleri için seslendirilmiştir. Ve tecvîdin Tefhim, Terkik, Vakf, Medd kàidelerine uyulmuştur. Tenkîdini müzikçiler değil, tecvîd âlimleri yapabilir.

2)      Seslendirmeden önce aslà bir mûsıkî usûlü seçilmemiştir. Fakat, yaptığım araştırmada Kelime-i şehâdet’in 13/5/6 usûllerinden ve Salât-ü selâmın ilk 2 satırının velveleli Devrikebîr ilk ½  ; son 2 satırının da son ½’sine uyduğu ortaya çıkmıştır. Bu da, Türk mûsıkîsi usûllerinin ifâde kudretine bir delildir. ]]]    

 

  TELEVİZYONA DAVETLİ  İSLÂM ÂLİMLERİNDEN BEKLEDİĞİM :

             Sizinle berâber kimlerin bu açık-oturumda bulunacağını öğrenmeden dâveti kabûl etmeyiniz; dâvette, (sürpriz dâvetliler)le karşılaşdığınız takdirde oturumu terk edeceğinizi bildiriniz ve bu sözünüzde durunuz.

              Telefonla gelen “kasıtlı, tuzak, gayrı ciddî, alenen cevaplandırılması edebe aykırı” bir-takım suâllere cevap vermeyiniz.

               Bir dinleyiciniz olarak istirhâm ediyorum.

 

ÖNEMLİ İLÂVE :

                                  Müzik bilimi serbestîsinden yararlanılarak yapılan BESTE ile Tecvîd kàidelerine riâyetle SESLENDİRME farklılığı; Site’mim TÜRK MUSİKİSİ ana-bölümünün “Bestelerimin Notaları” sahîfası alt kısmında 2 kaset ve “Önemli Not” başlıklı açtklamada sunulmuştur.